-
14950 -
4023 -
6612 -
8732
44983 plików
2035,38 GB
![Foldery Foldery](http://x4.static-chomikuj.pl/res/152bece31a.png)
![Ostatnio pobierane pliki Ostatnio pobierane pliki](http://x4.static-chomikuj.pl/res/152bece31a.png)
KTO:
pisarz
NARODOWOŚĆ:
węgierska
URODZONY:
w 1929 roku
DZIEŁA:
"Los utracony" (1975)
Z UZASADNIENIA NAGRODY:
W uzasadnieniu Komitet Noblowski napisał, że nagrodę przyznano "za powieści, które przeciwstawiają osobiste doświadczenie jednostki wobec brutalnej bezstronności historii".
FAKTY Z ŻYCIORYSU:
Kertesz urodził się 9 listopada 1929 roku w rodzinie żydowskiej. W 1944 roku znalazł się w Oświęcimiu, skąd został przeniesiony do obozu w Buchenwaldzie, z którego został uwolniony w roku 1945. Po powrocie na Węgry, w 1948 roku, zaczął pracować w gazecie "Vilagossag", ale w 1951 został zwolniony, gdy gazeta przyjęła linię partii komunistycznej.
Po odbyciu 2-letniej służby wojskowej Kertesz pracował jako niezależny pisarz i tłumacz autorów niemieckich, takich jak Nietzsche, Schnitzler, Freud, Roth, Wittgenstein, Hofmannstahl i Canetti.
Swoją najgłośniejszą powieść, "Los utracony", opublikowaną w 1975 roku oparł na swoich doświadczeniach z pobytu w Oświęcimiu i Buchenwaldzie. Jak sam mówi o sobie, "kiedy myślę o nowej powieści, zawsze myślę o Oświęcimiu". Nie znaczy to jednak, że "Los utracony"jest powieścią autobiograficzną. Pisarz nadał jej jedynie formę autobiografii.
Narratorem powieści jest 14-letni chłopiec, Żyd z Budapesztu, który trafia do obozu w Oświęcimiu, a następnie do obozu w Buchenwaldzie. Z dziecięcą naiwnością obserwuje świat - podróż w wagonach bydlęcych, selekcje więźniów, okrucieństwo strażników.
Nikogo nie obwinia i nie ocenia. Usiłuje natomiast przystosować się do wymagań oprawców i zaczyna utożsamiać się z narzuconym losem.
Po powrocie do Budapesztu chłopiec nie potrafi porozumieć się z ludźmi, którzy nie rozumieją jego sposobu myślenia. Wówczas budzi się w nim przekonanie, że "prawdziwe życie"było w obozie.
"Los utracony"został uznany przez amerykańskich i europejskich krytyków za dzieło wybitne, jedną z najbardziej poruszających relacji obozowych. Powieść przetłumaczono na 14 języków. W Polsce książka ukazała się w przekładzie Krystyny Pisarskiej. Opublikowało ją wydawnictwo W.A.B.
Początkowo powieść nie odniosła sukcesu. Potem Kertesz napisał jeszcze powieści "Fiasko"(1988) i "Kadysz dla nienarodzonego dziecka"(1997), które razem z "Losem utraconym"tworzą trylogię. Pisarstwo Kertesza jest często porównywane do twórczości polskiego pisarza - Tadeusza Borowskiego - którą węgierski noblista bardzo ceni.
Inne książki Kertesza, nie tłumaczone dotąd na polski, to m.in. "A nyomkeresoe"(1977) "Galyanaplo"(1992) i "Az angol labogo"(1991). Jego wykłady i eseje zostały zebrane m.in w książce "A holocaust mint cultura"(1993).
Kertesz jest laureatem wielu węgierskich i zagranicznych nagród literackich, m.in. Brandenburger Literaturpries (1995), Liepziger Buchpreis (1997) oraz WELT-Literaturpreis (2000).
LINKI DO INFORMACJI O LAUREACIE:
Informacje ze stron internetowych "Gazety Wyborczej"
Informacje z oficjalnej strony Fundacji Nobla (po angielsku).
Informacje ze stron internetowych "Polityki"
ARTYKUŁY O LAUREACIE:
Z serwisu Gazeta.pl : Książki : Nobel 2002:
LITERACKI NOBEL 2002 DLA IMRE KERTESZA
Węgierski pisarz Imre Kertesz (ur. 1929) zdobył w czwartek literacką Nagrodę Nobla za rok 2002 (1,1 mln dol) - "za swoje dzieło, które przeciwstawia kruchą egzystencję jednostki despotycznemu barbarzyństwu historii". To pierwszy Węgier z literackim Noblem.
Kertesz (pochodzący z budapeszteńskiej rodziny żydowskiej) był więźniem Oświęcimia (1944) i Buchenwaldu (skąd oswobodzono go w 1945). Swoje obozowe doświadczenia przedstawił w "Losie utraconym" (1975, w 2002 r. książkę wydało po polsku W.A.B.), tłumaczonym na 15 języków. 15-letni bohater Kertesza nie osądza świata, w którym się znalazł, on tylko próbuje w nim przetrwać. W Polsce książka Kertesza jest porównywana z twórczością Tadeusza Borowskiego.
Kertesz pracujący teraz w Berlinie przyjął wieść o Noblu "z wielką radością". "To ciekawa, że nagrodzono mnie za książko Holocauście i przeciw dyktaturze. Być może to nauka dla państw Europy Wschodniej" - powiedział, dodając, że jego życie, jeśli idzie o finanse, stanie się teraz spokojniejsze. Kertesz, znany dowcipniś i bon vivant, obiecał też, że urządzi wielkie przyjęcie dla najbliższych przyjaciół.
W 1948 r. Kertesz został dziennikarzem budapesztańskiej gazety "Vilagossag", z której wylano go w roku 1951, gdy pismo przyjęło linię partii. Po dwuletniej służbie wojskowej został niezależnym literatem i tłumaczem z niemieckiego (Nietzsche, Hofmannsthal, Schnitzler, Roth, Wittgenstein Canetti i Freud). To właśnie niemieckie wydawnictwa popierały go najsilniej, dostawał niemieckie nagrody: Brandenburger Literaturpries (1995), Liepziger Buchpreis (1997) i WELT-Literaturpreis (2000). Z jego 11 książek (w tym dzienników) po francusku wydano cztery, dwie po angielsku, a pięć po szwedzku.
"Chcę wyrazić moją radość, że został wybrany pisarz węgierski - powiedział w czwartek Czesław Miłosz. - To bardzo dobrze, że laureatem literackiego Nobla została osoba z naszej części Europy". W Polsce Kertesz jest jednak słabo znany: "Nie mam o nim zielonego pojęcia. Znam nazwisko, ale nie czytałem żadnej jego książki, nic nie mogę o nim powiedzieć" - przyznał Jerzy Pilch, a Wiesław Myśliwski dorzucił: "w czołówce pisarzy węgierskich widziało się Kertesza, ale ja nie mogę udzielić o nim żadnej informacji, nie znam go".
W marcu tego roku Kertesz gościł w Polsce promując "Los utracony", który branżowe pismo "Publishers Weekly" zaliczyło do najlepszych książek wydanych w USA w 1992 r. W.A.B. opublikuje w przyszłym roku jeszcze dwie jego książki - "Fiasko" i "Kadysz dla nienarodzonego dziecka", które, wspólnie z "Losem utraconym", stanowią "trylogię ludzi bez losu". Kertesz powiedział kiedyś: "Gdy myślę o nowej powieści zawsze myślę o Oświęcimiu". Jego następna, gotowa już w połowie książka "Likwidacja" będzie "ostatnim spojrzeniem na Holocaust, tym razem z perspektywy Węgier demokratycznych".
W środę wieczorem Kertesz otrzymał w Berlinie nagrodę im. Hansa Sahla. Odbierając ją powiedział: "Jesteśmy ostatnimi. Wypytujcie nas".
Literacka Nagroda Nobla zostanie wręczona 10 grudnia, w rocznicę śmierci jej fundatora (1896).
Nie ma plików w tym folderze
-
0 -
0 -
0 -
0
0 plików
0 KB
![Chomikowe rozmowy Chomikowe rozmowy](http://x4.static-chomikuj.pl/res/a2dccdc43c.png)
![Zaprzyjaźnione i polecane chomiki (18) Zaprzyjaźnione i polecane chomiki (18)](http://x4.static-chomikuj.pl/res/cba406437d.png)