-
14950 -
4023 -
6612 -
8732
44983 plików
2035,38 GB
![Foldery Foldery](http://x4.static-chomikuj.pl/res/152bece31a.png)
![Ostatnio pobierane pliki Ostatnio pobierane pliki](http://x4.static-chomikuj.pl/res/152bece31a.png)
KTO:
prozaik, poeta, dramaturg i krytyk
NARODOWOPĆ:
szwedzka
URODZONY:
25 maja 1891, Vaxjo (Smaland)
ZMARŁ:
10 lipca 1974, Sztokholm
DZIEŁA:
"Ludzie" (1912) - powieść
"Sztuka słowa i sztuka obrazu" (1913) - esej programowy
"Motywy" (1914) - tom poezji i prozy
"Żelazo i ludzie" (1915) - zbiór nowel
"Trwoga"(1916) - tom wierszy
"Ostatni człowiek" (1917) - dramat
"Chaos" (1919) - zbiór wierszy
"Teatr" (1918) - esej programowy
"Wieczny uśmiech"- zbiór opowiadań
"Złe baśnie" (1924) - zbiór opowiadań
"Droga szczęśliwego człowieka" (1921) - tom wierszy
"Pieśni serca" (1926) - tom wierszy
"Gość w rzeczywistości" (1925) - powieść
"Zawojowane życie" (1927) - powieść
"Przy ognisku" (1932) - zbiór wierszy
"Król" (1932) - sztuka
"Kat" (1934) - opowieść symboliczna
"Zaciśnięta pięść" (1934) - tom esejów
"Człowiek bez duszy" (1936) - dramat
"Pieśń i walka" (1940) - zbiór poezji
"Kamień mądrości" (1947) - sztuka
"Dajcie ludziom żyć" - dramat
"Barabasz" (1950) - powieść
"Sybilla" (1956) - opowieść metafizyczna
"Śmierć Ahaswera" (1960) - opowieść metafizyczna
"Pielgrzym" (1962) - opowieść metafizyczna
"Ziemia święta" (1964) - opowieść metafizyczna
"Marianna° (1967) - opowieść metafizyczna
Z UZASADNIENIA NAGRODY:
Otrzymał ją za "siłę artystyczną i absolutną niezależność sądów pisarza, który próbował w swej twórczości odnaleźć odpowiedzi na wieczne pytania stojące przed ludzkością".
FAKTY Z ŻYCIORYSU:
Pär Lagerkvist był synem zawiadowcy stacji. Wychowany został w atmosferze żarliwej religijności. W gimnazjum pod wpływem ewolucjonistycznych teorii Darwina przeżył kryzys światopoglądowy, stanął w opozycji do gorącego luteranizmu rodziny. Poglądy te staną się coraz bardziej radykalne, zwłaszcza podczas studiów na uniwersytecie w Uppsali w latach 1910-12, gdzie Lagerkvist rozpoczął współpracę z czasopismami lewicowymi. W 1912 r. opublikował kilka swoich wierszy i powieść "Ludzie". W roku następnym przebywał w Päryżu, gdzie zafascynowany malarstwem zetknął się z popularnymi wówczas prądami artystycznymi: formizmem, kubizmem i ekspresjonizmem. Po powrocie z Francji napisał głośny esej programowy "Sztuka słowa i sztuka obrazu", który wydał następnie w formie broszury. Odrzucał w nim naturalizm i impresjonizm, przeciwstawiając im klasycyzm antyczny i folklor. W 1914 r. wydał tomik poezji i prozy "Motywy", a w roku następnym zbiór nowel "Żelazo i ludzie".
Sławę w kraju przyniosły mu dopiero wiersze opublikowane w 1916 r. w tomiku "Trwoga", uważane za pierwsze utwory szwedzkiego ekspresjonizmu. Klimat lęku i zagrożenia, przedstawiony w nich za pomocą gwałtownych środków wyrazu, wypływał nie tyle z koszmaru I wojny światowej, co przekonania poety, że katastrofizm jest niezbywalną częścią ludzkiej świadomości. Dziełem "postapokaliptycznym" nazwała krytyka jego dramat "Ostatni człowiek" (1917), napisany w Danii, gdzie Lagerkvist spędził lata I wojny światowej. Utwór traktował o cierpieniach ostatniego pozostałego przy życiu przedstawiciela gatunku homo sapiens na Ziemi. O cierpieniach, tym razem metafizycznych, związanych nierozłącznie z poszukiwaniem sensu życia, traktuje natomiast zbiór wierszy "Chaos" (1919), zawierający także prozę i dramaty (m.in. kosmiczny dramat fantastyczny "Tajemnica nieba", mroczne baśnie - "Wymagający gość" oraz pogodne wiersze "Najpiękniej jest o zmierzchu").
W 1918 r. Lagerkvist pisze swój drugi słynny esej programowy "Teatr", w którym przeciwstawia się naturalizmowi w dramacie z całym jego weryzmem scenicznym, przedkładając nań późne sztuki symboliczcne Strindberga. Właśnie pod wpływem tego ostatniego oraz misteriów średniowiecznych kształtować się będzie twórczość dramaturgiczna Lagerkvista. Na początku lat 20-tych pisarza absorbuje problem istnienia Boga oraz zagadnienie dobra i zła. Daje temu wyraz w zbiorze opowiadań, mających charakter fantazji kosmologicznej "Wieczny uśmiech". Jeden z bohaterów utworu rozmawia z Bogiem i pyta Najwyższego, dlaczego został stworzony. Bóg odpowiada mu, że nie miał określonego celu, ale starał się zrobić to, jak umiał najlepiej. Wniosek, jaki z tego wypływa, brzmi, że ludzie muszą szukać siły duchowej w sobie, a nie w Bogu. Sceptycyzm wobec istoty nadprzyrodzonej pojawia się też w pesymistycznym w wymowie zbiorze opowiadań "Złe baśnie" (1924). Jakby dla kontrastu jego wiersze zebrane w dwóch tomikach - "Droga szczęśliwego człowieka" (1921) i "Pieśni serca" (1926) - cechuje ekstatyczna pochwała życia, miłości i piękna. W warstwie formalnej nawiązują do tradycji klasycystycznej, w odróżnieniu od pierwszych, utrzymanych w poetyce ekspresjonistycznej.
W latach 1925 i 1927 ukazują się dwie powieści, uważane za najwybitniejsze w dorobku pisarskim Lagerkvista: "Gość w rzeczywistości" i "Zawojowane życie". Sławę przynosi mu zwłaszcza pierwszy utwór, w którym wykorzystując wątki autobiograficzne, przedstawił kryzys religijny i światopoglądowy młodego człowieka. Odnalezienie wartości nadrzędnych pisarz uznał za cel życia, a zarazem przyczynę cierpień człowieka, gdyż ten cel nigdy nie może być w praktyce osiągnięty. W latach 30-tych Lagerkvist ostro występował przeciw faszyzacji życia w Europie. Poświęcił temu zbiór wierszy "Przy ognisku" (1932), sztukę teatralną "Król" (1932), a przede wszystkim opowieść symboliczną "Kat" (1934), w której, przeprowadzając päralelę między czasami średniowiecznymi a współczesnymi, potępił wszelki gwałt i przemoc. W tomie esejów "Zaciśnięta pięść" (1934), powstałych po podróży do Grecji i Palestyny, wyraził przekonanie, że ratunkiem dla zagrożonej wojną cywilizacji może być tylko powrót do zatraconych wartości starożytności i chrześcijaństwa. Wiarę w odkupicielską moc miłości ukazał w dramacie "Człowiek bez duszy" (1936), w którym pod wpływem uczucia tytułowy bohater - terrorysta przeżywa metamorfozę i zaczyna służyć dobru.
W 1940 r, po agresji Niemiec na Danię i Norwegię Lagerkvist wydaje zbiór poezji "Pieśń i walka", będący jednocześnie oskarżeniem okupanta i wezwaniem do walki z agresorem. W tym samym roku pisarz zostaje członkiem Akademii Szwedzkiej. Publikuje wiele utworów prozatorskich, dramatycznych i poetyckich. Sumę jego doświadczeń życiowych stanowi sztuka "Kamień mądrości" (1947), w której autor przestrzega, że jeśli nawet przekonani jesteśmy o bezsensie poszukiwań sensu życia, to nie możemy się poddawać i z tych poszukiwań rezygnowaó.Popularność zdobywa także inny dramat Lagerkvista "Dajcie ludziom żyć", poswięcony sprawiedliwym zabitym przez niesprawiedliwych, m.in. Sokratesowi, Chrystusowi czy Joannie d'Arc. Najbardziej poczytne dzieło pisarza opublikowane zostaje w 1950 r. Jest to powieść "Barabasz", opowiadająca o losach tytułowego biblijnego zbója od momentu, kiedy Poncjusz Piłat daruje mu życie. Powszechnie uważa się, że obok "Józefa i jego braci" Thomasa Manna jest to najwybitniejszy utwór XX-wiecznej prozy, opärty na motywach biblijnych.
W 1951 r. Pär Lagerkvist otrzymał literacką Nagrodę Nobla za "siłę artystyczną i absolutną niezależność sądów pisarza, który próbował w swej twórczości odnaleźć odpowiedzi na wieczne pytania stojące przed ludzkością". Lagerkvist, z natury zamknięty i nieśmiały, odmówił wygłoszenia noblowskiego referatu. Zamiast tego przeczytał fragmenty z nie publikowanej książki "Mity ludzkości". Z późniejszych utworów na większą uwagę zasługują opowieści metafizyczne, sięgające do źródeł antycznych i chrześcijańskich: "Sybilla" (1956), "Śmierć Ahaswera" (1960), "Pielgrzym" (1962), "Ziemia święta" (1964) i "Marianna° (1967). Choć żenił się dwukrotnie, był osobowością na wskroś samotniczą. Poczuciu obcości, które go nurtowało, dał wyraz w swojej twórczości. W naszym wieku lepiej - zdaniem krytyków - potrafili zrobić to tylko Franz Kafka i Albert Camus. Pär Lagerkvist zmarł späraliżowany w 1974 r., przeżywszy 83 lata.
Nie ma plików w tym folderze
-
0 -
0 -
0 -
0
0 plików
0 KB
![Chomikowe rozmowy Chomikowe rozmowy](http://x4.static-chomikuj.pl/res/a2dccdc43c.png)
![Zaprzyjaźnione i polecane chomiki (18) Zaprzyjaźnione i polecane chomiki (18)](http://x4.static-chomikuj.pl/res/cba406437d.png)