aronia

Kuzynka jarzębiny

Aronia podobnie jak jabłoń czy grusza należy do rodziny różowatych (Rosaceae) i podrodziny jabłkowe (Pomoidae). Najbliżej spokrewniona jest jednak z jarzębiną (Sorbus), co widoczne jest w kształcie i wielkości owoców . Bywa zresztą nazywana jarzębiną czarnoowocową .

Uprawiany jest jeden tylko gatunek - aronia czarnoowocowa (Aronia melanocarpa), inaczej zwana czarną lub ciemnoowocową . W szkółkach można niekiedy znaleźć odmianę 'Nero' wyselekcjonowaną przez rosyjskiego biologa słynnego Miczurina, którego zasługą jest „import" krzewu do Europy .

Warto polubić aronię, bo ma walory nie tylko użytkowe, ale i ozdobne . Ma efektowne skórzaste liście, w sezonie ciemnozielone, a później ogniste . W drugiej połowie maja okrywa się chmurą białych kwiatów, a jesienią czaruje gronami prawie czarnych, lśniących owoców . Okazy dorastają do 3 m, mają wyprostowane pędy, wytwarzają wiele odrostów korzeniowych . Prowadzone w postaci wysokich, nieformowanych żywopłotów mogą być świetną osłoną przeciw wiatrom, akcentować granicę działki lub służyć do obsadzania skarp . Chcąc uzyskać formę drzewka, szczepi się aronię na podkładce z jarzębiny .

Dla zdrowia i urody

Zalety aronii można by długo wymieniać . Jej owoce są cennym surowcem dietetycznym i leczniczym, wręcz niezastąpionym w profilaktyce wielu chorób cywilizacyjnych . Zawierają bogactwo związków biologicznie czynnych, w tym antocyjanów (ciemnych barwników) mających właściwości przeciwutleniające, a w konsekwencji hamujących procesy starzenia oraz zapobiegających chorobom nowotworowym . O wysokiej zawartości antocyjanów świadczy to, że nawet po stukrotnym rozcieńczeniu sok z aronii zachowuje różową barwę ! Owoce uwalniają organizm od toksyn, są pomocne w leczeniu chorób krążenia, obniżają ciśnienie krwi, wzmacniają ściany naczyń krwionośnych, przeciwdziałają krwawieniu (np. z żołądka w chorobie wrzodowej), zmniejszają też napięcie nerwowe i stres . Spożywanie przetworów z aronii łagodzi skutki chemio- i radioterapii, szkodliwego promieniowania komputera, uodparnia skórę na promieniowanie UV i łagodzi dolegliwości w chorobach trzustki i wątroby .

Aronia w kuchni

Owoce aronii trudno jeść na surowo . Szczególnie w suche lata gromadzą w sobie bowiem tyle garbników, że są mało soczyste i bardzo cierpkie . Rewelacyjnie nadają się natomiast na przetwory (galaretki, dżemy, soki), do kandyzowania albo suszenia . Warto dodawać je do przetworów z innych owoców, np. jabłek czy porzeczek, bo poprawiają smak i dodają koloru (wystarczy 10 proc. soku z aronii dodane do soku z jabłek, by całość miała wspaniałą purpurową barwę). Można wzorem plemion Indiańskich robić z nich konfiturę do mięs - podobną do żurawinowej czy borówkowej .

Duża zawartość garbników sprawia, że owoce słabo fermentują . Trudno byłoby zatem zrobić z nich wino, ale za to można z nich przyrządzić pyszną nalewkę .

Niektóre źródła podają, że nasiona aronii zjedzone w dużej ilości przez dzieci mogłyby być trujące, a karmienie zwierząt liśćmi również może przynieść złe skutki . Problem taki mógłby wystąpić jedynie przy monotonnej diecie, o co w dzisiejszych czasach nie ma obawy .