Josteine

Ewa Winnicka
Dionisios Sturis

Co się zdarzyło na wyspie Jersey

♦ MOBI

To była zwykła, kochająca się rodzina. On ciężko pracował, ona zajmowała się dziećmi. „Co się stało, że zabił?” – krzyczały pierwsze strony gazet, a obok dramatycznych tytułów pojawiały się zdjęcia atrakcyjnej blondynki i młodego mężczyzny. Mężczyzny, który tuż po niedzielnym grillu zabił nożem sześć osób, w tym dwoje swoich dzieci i jedno przyjaciół. Zbrodnia, której dopuścił się Damian Rzeszowski w piękne niedzielne popołudnie przy zacisznej ulicy Victoria Crescent, zelektryzowała nie tylko brytyjską wyspę Jersey, ale też całe Zjednoczone Królestwo. I przyznać trzeba, że nie poprawiła wizerunku polskiego emigranta.
Ewa Winnicka i Dionisios Sturis w Głosach próbują odpowiedzieć na to dręczące pytanie: co się stało, że zabił? Przemierzają brytyjski raj podatkowy, wyspę Jersey, na którą w poszukiwaniu lepszego życia przeprowadziła się rodzina Rzeszowskich. Rozmawiają z policjantami, znajomymi, przyjaciółmi, skrupulatnie śledzą przebieg rozprawy sądowej i przejmująco odmalowują postać zabójcy. Przede wszystkim jednak odczarowują mit emigrantów jako królów życia, pokazując to, o czym zazwyczaj się nie mówi. Cenę, jaką płaci większość wyjeżdżających: poczucie wyobcowania, egzystencję na granicy biedy, stres, choroby psychiczne, przemoc.

Hymn na cześć piękna świata. Polemiczna książka Winterson na zawsze zmieni nasze opowieści o planecie ziemi.

"Kamienni bogowie" to awanturnicza wyprawa w czasie i przestrzeni, która wiedzie z XVIII-wiecznej Wyspy Wielkanocnej ku odległej przyszłości i wraca do zamierzchłej przeszłości. Jest to również nadzwyczaj piękny tryptyk miłosny, z udziałem kolejnych wcieleń Billie i Spike, których prywatna historia splata się z dziejami świata. Eklektyczna narracja łączy mnogość wątków polemicznych - ich podłożem jest polityka, wszechobecna technologia, ekologia, błędy, jakie wciąż popełniamy jako ludzie.

"Kamienni bogowie" to powieść żarliwa, polemiczna i często bardzo zabawna, którą Winterson wprowadza nowe jakości do wszystkiego, co dotychczas napisała, jednocześnie powracając do swych ulubionych tematów, jakimi są miłość i snucie opowieści. Jej najnowsze dzieło to prawdziwy hymn wychwalający urodę świata.

Omar el Akkad

25 października 2023 roku, po zaledwie trzech tygodniach bombardowania Gazy, Omar El Akkad opublikował na Twitterze wpis: „Któregoś dnia, gdy będzie już bezpiecznie, gdy nazywanie rzeczy po imieniu nie będzie miało przykrych konsekwencji, kiedy będzie już za późno, by kogokolwiek pociągnąć do odpowiedzialności, okaże się, że wszyscy od zawsze byli przeciwko”. Ten tweet został wyświetlony przez użytkowników 10 milionów razy.
W wieku 16 lat El Akkad wyemigrował z rodziną do Kanady, żywiąc wiarę, że Zachód obiecuje prawdziwą wolność. Myślał, że to miejsce sprawiedliwości dla wszystkich. Jednak w ciągu ostatnich dwudziestu lat, relacjonując „wojnę z terroryzmem”, zmiany klimatyczne, protesty Black Lives Matter i wiele innych doniosłych wydarzeń, a przede wszystkim obserwując rzeź w Gazie, El Akkad doszedł do wniosku, że wiele z tego, co Zachód obiecuje, jest kłamstwem, że zawsze będą istniały całe rzesze tych, których Zachód nie widzi i nie traktuje jak „ludzi”, odmawiając im zachodnich wolności i przywilejów.

Nassim Nicholas Taleb

♦ PDF

O rzeczach, którym służą wstrząsy

Długookresowe strategie już nie działają – stawia tezę Nassim Nicholas Taleb. W dzisiejszym świecie przeważa to, co nieznane, przypadkowe i zmienne. Jak przetrwać w tej niepewności, oswoić nieobliczalność zjawisk i chaos, a nawet na tym wygrać? Odpowiadając na te pytania, w swoim erudycyjnym, dowcipnym eseju autor dotyka najważniejszych dylematów gospodarki, biznesu, życia społecznego w XXI wieku. Po potężnym krachu finansowym w 2008 roku, w trakcie największego w historii kryzysu długu w Europie, Taleb uspokaja: „niektórym rzeczom służą wstrząsy; rozwijają się i rozkwitają pod wpływem zmienności, przypadkowości, nieładu i stresu; przygody, ryzyko i niepewność to ich żywioł”. Te rzeczy nazywa: antykruchymi. Potem błyskotliwie i z pasją wykorzystuje pojęcie antykruchości do wyjaśnienia, jak dziś postrzegać rzeczywistość, istnieć w świecie, podchodzić do podejmowania decyzji. Antykruchość Taleba to lektura prowokacyjna, intrygująca i inspirująca. Świetna książka dla tych, którzy są gotowi spojrzeć z zupełnie nowej perspektywy na swoje decyzje, inwestycje, przedsięwzięcia biznesowe, życie prywatne. To także wielka, znakomicie napisana pochwała przedsiębiorczości.

Wojciech Tochman

ZIP ♦ MOBI, PDF

Świat po ludobójstwie. Kambodża po Pol Pocie. Przez lata dręczyli i mordowali, Khmerzy Khmerów. Ci, którym udało się przeżyć, zostali bez domów, bez bliskich, z traumą, chorobą, obłędem… Bywa, że ich niewola trwa od dziesięcioleci. Samotność, ciemność i pustka. Udaje się dotrzeć tylko do nielicznych i rozpocząć leczenie. Dokoła widać bogactwo, które karmi się biedą i strachem. Nieopodal stoją świątynie Angkoru, odwiedzane przez miliony turystów z całego świata…
Wojciech Tochman, z chłodną precyzją i ujmującą wrażliwością, opowiada o ludziach, których odwaga została na zawsze złamana. O bólu, którego nie dało się ukoić. O lęku, który nie odszedł i wciąż sprzyja przemocy. O nieufności, która zabija wspólnotę. Także o bezradności wobec uczuć i wobec choroby.
W książce Tochmana dzisiejsza Kambodża to lustro, w którym odbija się cały świat.

Tiziano Terzani

Tiziano Terzani - wybitny, światowej klasy reportażysta - ostrzeżony w Hongkongu przez wróżbitę, że nadejdzie rok, gdy latanie samolotem będzie dla niego śmiertelnym zagrożeniem, postanowił przemieszczać się tradycyjnie, jak dawni podróżnicy. Powiedział później: "Decyzja okazała się znakomita, a rok 1993 - jednym z najbardziej niezwykłych. Przepowiedziano mi śmierć, a tymczasem odżyłem".
Pieszo, łodzią, autobusem, samochodem i pociągiem odwiedził Birmę, Tajlandię, Laos, Kambodżę, Wietnam, Chiny, Mongolię, Indonezję, Singapur i Malezję. Wszędzie szukał kontaktów z wróżbitami, jasnowidzami i szamanami, co sprawiło, że z coraz większym zrozumieniem i szacunkiem odnosił się do dawnych zwyczajów i przekonań, dziś zagrożonych przez agresywne formy zachodniej nowoczesności.

Nassim Nicholas Taleb

Jak nieprzewidywalne zdarzenia rządzą naszym życiem

Bestsellerowa książka Nassima Nicholasa Taleba analizuje zjawisko Czarnych Łabędzi: niespodziewanych wydarzeń, które spadają na nas nagle i odciskają ogromne piętno na naszym życiu. Czy to będzie wybuch I wojny światowej, dojście Hitlera do władzy, zamachy z 11 września 2001 roku w Nowym Jorku, kryzys finansowy 2008 roku czy aktualna pandemia koronawirusa Covid-19, wydarzenia te całkowicie zmieniają podstawy naszego życia. Ich wpływ na los świata jest ogromny, ale są niemożliwe do przewidzenia, dopiero po ich wystąpieniu staramy się je zracjonalizować.
"Połączenie niskiej przewidywalności i znacznych skutków dla otaczającej rzeczywistości czyni Czarnego Łabędzia wielką zagadką" - pisze Nassim Nicholas Taleb. I proponuje czytelnikowi rozwiązanie tej zagadki. Jego książka to niezmiernie ważna lektura dla wszystkich, którzy chcą żyć świadomie w dzisiejszym, pełnym niepewności i niebezpieczeństw, szybko zmieniającym się świecie.

Piotr Tarczyński

Historia Ameryki w teoriach spiskowych

"Chcę, żebyś znalazł mi odpowiedzi na dwa pytania. Po pierwsze: kto zabił JFK? Po drugie: czy UFO istnieje?"
– prezydent Bill Clinton do zastępcy prokuratora generalnego Webstera Hubbella

Jedyna w swoim rodzaju, pasjonująca podróż przez historię Stanów Zjednoczonych ukazaną przez pryzmat teorii spiskowych, na których został zbudowany ten kraj. Amerykanista i historyk, współtwórca popularnego i nagradzanego Podkastu amerykańskiego Piotr Tarczyński wnikliwie analizuje bardziej i mniej popularne teorie spiskowe – od Illuminatów, przez Watergate, po QAnon – i pokazuje, jak nierozłącznie związane są z nimi kultura i popkultura. Z erudycją i humorem opowiada o tym, jak przy pomocy nierealnych scenariuszy Amerykanie tłumaczą sobie rzeczywistość.
Cała prawda o teoriach spiskowych, które zbudowały Amerykę

Michał Tabaczyński

Morawy

Morawy – w cieniu Pragi, dumnie prowincjonalne. Nawet czechofile łatwo zapominają o ich istnieniu, lecz one wydają się obojętne na ten brak uwagi. Ojczyzna poetów – to tu tworzyli Jan Skácel, Otokar Březina, Jakub Deml, Ivan Blatný. Szkoła pisarzy – stąd do stolicy wyruszyli Bohumil Hrabal i Milan Kundera. Dom wizjonerów – to tu pracowała Helena Bochořáková-Dittrichová, pierwsza na świecie autorka powieści graficznej, a swoje utopijne miasto wznosił Tomáš Baťa, prorok nowoczesności.
Michał Tabaczyński właśnie tę część Czech wybrał sobie, by uprawiać flaneryzm – doskonałe hobby na czasy zarazy. Snuje się więc nieśpiesznie po ulicach morawskich miast i zagląda w zakamarki ich historii, podziwia gmachy i pomniki, wsłuchuje się w rytm kroków, dyskretnie zerka w morawskie dusze.
To nie tylko reportaż o Czechach, ale także literacki esej wędrowny, a może sebaldowska z ducha – więc apokaliptyczna i melancholijna – medytacja.

Neil deGrasse Tyson

♦ MOBI

W Kosmicznych rozterkach Neil deGrasse Tyson porusza mnóstwo kosmicznych tematów: tych znanych z pierwszych stron gazet i tych mniej popularnych, a nie mniej – a może nawet bardziej – ciekawych.
Czarne dziury, promieniowanie gwiazd, woda w przestrzeni kosmicznej, chaos w Układzie Słonecznym, kwazary jako silniki galaktyk – to tylko niektóre z nich. Jak możemy uniknąć zderzenia z asteroidą?
Jak może wyglądać kosmiczny koniec naszego świata? Dlaczego śmierć w czarnej dziurze jest najbardziej spektakularna? Oto próbka kosmicznych rozterek, z jakimi przyjdzie nam się zmierzyć w nowej książce Neila.

Włodzimierz Odojewski

Przyglądałem się jej ze wzrastającym zainteresowaniem: była ubrana dobrze, chyba modnie (jeżeli w ogóle na tym się znałem), choć w sposób niezwracający uwagi, w dobrze skrojone ciemne spodnie i czarny, półluźny sweterek, obcisły tylko na ramionach i rękach; do tej arcyskąpej charakterystyki, w jaką zaopatrzono mnie w Berlinie, że jest kobietą w średnim wieku, musiałbym teraz dodać: była kobietą atrakcyjną, o twarzy bardzo regularnej, co już zdołałem dostrzec poprzedniego dnia obserwując molo przez lornetkę, i oryginalnej, że miała coś w rysach nieuchwytnego, niedającego się od razu określić, zaszeregować do takiego czy innego typu, twarzy w każdym razie przyciągającej wzrok, budzącej zapewne sympatię, choć ja twarzy takich nie lubiłem, wydawały się zagadkowe, a nigdy nie wiedziałem, czy osłaniają prawdziwą zagadkę, czy też są wyrazem jedynie jakiejś zagadkowej gry.

Kazimierz Orłoś

Kolejna powieść znanego pisarza, szydząca z absurdów "realnego socjalizmu".

* * *
Wydawnictwo Przedświt powstało w październiku 1982 roku i stało się szybko jednym z największych podziemnych wydawnictw. Zostało założone przez Wacława Holewińskiego i Jarosława Markiewicza (1942-2010). Ambicją wydawnictwa była edycja wszelkiej, nie tylko politycznej, literatury, która nie mogła ukazać się w obiegu oficjalnym.

Kazimierz Orłoś

Kolejna powieść znanego pisarza, szydząca z absurdów "realnego socjalizmu".

* * *
Wydawnictwo Przedświt powstało w październiku 1982 roku i stało się szybko jednym z największych podziemnych wydawnictw. Zostało założone przez Wacława Holewińskiego i Jarosława Markiewicza (1942-2010). Ambicją wydawnictwa była edycja wszelkiej, nie tylko politycznej, literatury, która nie mogła ukazać się w obiegu oficjalnym.

Eliza Orzeszkowa

Powieść Cnotliwi powstała w 1869 roku, ukończona została jesienią tego roku. Autograf się nie zachował. Pierwodruk prasowy z 1871 roku został ogłoszony w warszawskiej „Gazecie Polskiej”.
Orzeszkowa od początku pracy twórczej konsekwentnie próbuje moralizować i diagnozować obłudę, kołtuństwo i bigoterię środowisk salonowych małomiasteczkowej socjety. Szuka chwytów retorycznej i parabolicznej reprezentacji z odwołaniami do wplatanej opowieści z kręgu kultury japońsko-chińskiej. Działa tak, żeby w konwencji ezopowego ukrywania rzeczywistych działań pokazywać, jaka jest prawdziwa moralność ludzi żyjących na pokaz, maskujących się zachowaniami przybranymi na użytek cudzych oczu.
Z opracowania i noty edytorskiej Dawida Marii Osińskiego

Hanne Ørstavik

Akcja powieści rozgrywa się w północno-wschodniej Norwegii. W historii bohaterki o znaczącym imieniu Liv (liv to „życie”) przeplata się kilka płaszczyzn czasowych. Wątek główny obejmuje zaledwie jeden marcowy tydzień. Rozbijają go wątki retrospektywne, w których Liv powraca w myślach do wydarzeń sprzed roku. Kolejny plan książki to zajścia sprzed ponad stu pięćdziesięciu lat. Liv pisze bowiem rozprawę doktorską o buncie Saamów i przytacza fragmenty autentycznych dokumentów, próbując zrozumieć słynną sprawę rebelii rodzimych mieszkańców Laponii w Kautokeino, brutalnie stłumionej przez władzę. Wartko napisana, nieco baśniowa powieść, łącząca pytania o znaczenie religii i języka z rozważaniami o poszukiwaniu wiary, winie, przebaczeniu i potrzebie empatii.

Tytuł oryginału: *Presten*