- BELETRYSTYKA

Tadeusz Konwicki

Jedna z najbardziej ponurych powieści Tadeusza Konwickiego dotyczących stanu wojennego. Bohaterem utworu jest Siódmy. To jedyne w twórczości Konwickiego imię w taki sposób symboliczne – oznacza kolejne po 1944, ’56, ’68, ’70, ’76 i ’80 powstanie. Autor ukazuje wędrówkę bohatera próbującego uniknąć internowania. Pewnego dnia Siódmy słyszy łomotanie do drzwi. Nie ma wątpliwości – w końcu przyszli także po niego. Ucieka więc z mieszkania i wyrusza w tułaczkę po Warszawie. W torbie dźwiga matryce nielegalnych wierszy. Czy zdoła ocalić siebie i poezję, która ma nieść zgnębionym ludziom otuchę? Pisarz w wyjątkowo przewrotny sposób ukazuje losy polskiego opozycjonisty. Nie pozostaje też bezstronny wobec literatury drugiego obiegu i ocenia jej wartość bardzo krytycznie. W prologu, epilogu oraz między rozdziałami powieści znajdziemy wypowiedzi samego autora. Zawarte są w nich obrazy przeszłości wileńskiej i zaświatów.[Agora, 2010]

Simone de Beauvoir

„Pewnego razu w Moskwie” to opowieść o kryzysie – małżeńskim i egzystencjalnym, którego podczas podróży do stolicy Związku Radzieckiego doświadczają Nicole i André. Zmagania bohaterów z nieuchronnie upływającym czasem oraz realiami życia za żelazną kurtyną stanowią dla Simone de Beauvoir punkt wyjścia do rozważań na ważne w całym jej dorobku literackim tematy, jak miłość i przyjaźń, problem kobiecości i męskości, rozczarowanie – tak życiowe jak polityczne, wreszcie – starość. Wydane po raz pierwszy po polsku „Pewnego razu w Moskwie” daje czytelnikowi możliwość kolejnego (i być może innego) spojrzenia na twórczość prozatorską autorki „Mandarynów”.

Tytuł oryginału: *Malentendu*

Altino do Tojal

Wesele Stu Tysięcy Barbarzyńców jest baśnią przepojoną liryzmem albo pełną fantazji satyrą, nade wszystko jednak - melancholijnym hymnem do miłości i przyjaźni. Opowiada nam o dziwnych stosunkach łączących pewnego bezdomnego psa z Księżycem, zadzierzgniętych w starożytnym Rzymie cezarów i zakończonych w sposób wzruszający w naszych czasach rakiet atomowych, komputerów i skażenia środowiska (...) Autor z właściwą sobie ironią, przechodzącą niekiedy w jawne szyderstwo, lecz osobliwie stowarzyszoną z nutą liryczną, przedrzeźnia zarówno pewien sposób pisania o historii, jak i samą historię, przydając jej cech groteskowych.
Warto polecić tę lekturę tym, którzy od literatury nie oczekują wyłącznie głębi przemyśleń czy oryginalności formalnej, ale również poczucia humoru, pogodnego (nie zawsze) liryzmu, polotu.

Tytuł oryginału: *Bodas de Cem Mil Bárbaros*

Clemente Guido

"Czarodziejski ptak ułudy" jest pierwszą powieścią nikaraguańskiego pisarza Clemente Guido (ur. 1930 r.) przełożoną na język polski. Wydana w 1974 r., od razu przyniosła autorowi sukces, na który złożyło się wiele czynników - najważniejszym jednak było zapotrzebowanie społeczne. Nikaragua, nazywana także "Somozaland" - co określa najwłaściwiej stosunki polityczne i ekonomiczne w tym kraju - od czterdziestu lat pozostaje w rękach dyktatorskiej rodziny. Niezadowolenie narodu spowodowane rosnącą nędzą szerokich warstw społeczeństwa i gwałtowane bogacenie się oligarchów doprowadziło kraj do otwartej wojny domowej.
Czytelnik wraz z bohaterem przemierzy egzotyczne krainy, podda się działaniu magii starożytnych pieśni i zaklęć, ujrzy duchy bogów świętej księgi Majów "Popol-Vuh", a także spotka raz jeszcze znane mu już z "Niejakiej Mulatki" Miguela Ángela Asturiasa fantastyczne stwory, jak Cegua i Cadejo.

Tytuł oryginału: *El Pájaro del Dulce Encanto*

Matthew Gregory Lewis

Mnich, młodzieńcze dziecko M.G. Lewisa, dziś nieco trąci myszką, ale wciąż potrafi przerażać, budzić emocje i rozpalać erotyczne fantazje, o czym świadczą pojawiające się co pewien czas adaptacje i przeróbki filmowe. Jak widać, koncept żądz rodzących się pod mniszymi habitami zachowuje swoją łechczywość, a opowieść o diabelskim pokuszeniu intryguje ponadczasową uniwersalnością. Czytajmy więc Mnicha jak chcemy, choćby i jako perwersyjną powieść erotyczną, ale jeśli powstydzimy się własnej ekscytacji, będzie to znaczyć, że podziałał, i to podwójnie: dotknął jakiejś prawdy o ludzkich pragnieniach, a zarazem o zahamowaniach, jakie narzuca im obłudna moralność. | z posłowia Macieja Płazy

Tytuł oryginału: *The Monk: A Romance*

Tibor Déry

Jest to opowieść fantastyczna... poruszająca istotne zagadnienia: czy możliwa jest wolność absolutna, nie ograniczona ramami porządku? Czy człowiek jest szczęśliwy, jeżeli w każdej chwili może być sobą, gdy nigdy nikomu i niczemu nie musi się podporządkowywać?

Tytuł oryginału: *G. A. úr X.-ben*

Alfonz Bednár

W utworze "Balkon był za wysoko" autor opisuje przeżycia bohatera przeobrażającego się we śnie w różne zwierzęta, odsłania naturę człowieka jako współtwórcy absurdalnych form egzystencji.

Tytuł oryginału: *Balkón bol privysoko*

William Beckford

Porównywano dzieło Beckforda - angielskiego pisarza, zafascynowanego Orientem - z jednej strony z powiastkami filozoficznymi Woltera, z drugiej z późniejszą angielską powieścią "gotycką". Gdziekolwiek by jednak szukać jego rodowodu, jedno nie ulega wątpliwości: mimo licznych literackich koneksji jest Wathek utworem na wskroś oryginalnym, w którym humor i subtelna ironia przeplata się z naturalistycznymi wręcz opisami pełnymi grozy i napięcia, a przewrotne, pozornie dydaktyczne zakończenie nadaje mu filozoficznej głębi.

Tytuł oryginału: *Vathek*

Ira Levin

Guy i Rosemary Woodhouse, młode małżeństwo, wprowadza się do nowego mieszkania, w eleganckiej nowojorskiej kamienicy.
Sympatyczni sąsiedzi, Minnie i Roman Castevet, szybko zaprzyjaźniają się z nimi i chętnie służą im pomocą. Wkrótce Rosemary zachodzi w ciążę, ale zamiast ekscytacji i radości odczuwa coraz większy niepokój, zaczynają dręczyć ją koszmarne sny i halucynacje. Prowadząc własne śledztwo, ku swemu przerażeniu odkrywa, że Minnie i Roman są liderami satanistycznej sekty. Jednak nawet mąż nie chce jej uwierzyć i traktuje ją jak histeryczkę. Rosemary obawia się, że sąsiedzi chcą złożyć jej dziecko w ofierze Szatanowi. Prawda jest jednak o wiele bardziej złowieszcza…

Tytuł oryginału: *Rosemary's Baby*

Albert Camus

Obcy przyniósł Albertowi Camusowi popularność. Stał się bestselerem, czego Camus chyba nie do końca rozumiał, nie chciał być autorem wyłącznie Obcego. Chciał nie chciał, w roku 1940 dał światu zwierciadło, w którym może przejrzeć się człowiek. To jedna z książek (nie tylko francuskich czy dwudziestowiecznych, ale książek w ogóle), które są w ciągłym obiegu czytelniczym, to znaczy są nieustannie czytane, przemyśliwane, interpretowane. Wciąż aktualne, niepokojące. Domagające się kolejnych edycji, kolejnych przekładów.
Bohater zagadka, Meursault, który imię zawdzięcza czy to znanemu burgundowi, czy skażonemu burgundzkim „u” mariażowi słońca i morza, z których się zrodził, z którymi się stapia, które przynoszą mu szczęście i zadają cierpienie. I powieść o byciu obcym, o człowieku uciskanym przez społeczeństwo, rzecz o miłości, o zgubnym wpływie słońca. I wielu innych sprawach.

Joseph Conrad

Druga połowa XIX wieku, portowe miasto Sulaco, stolica Zachodniej Prowincji fikcyjnej Republiki Costaguany w Ameryce Południowej. Po latach dyktatur wojskowych i wojen domowych oraz słabych rządów republika wkracza w okres prosperity i stabilizacji. Umieszczając akcję w niestabilnym młodym państwie, przeżartym korupcją, wstrząsanym przewrotami i rewolucjami, prowadzonymi w imię dobra ludu, a kończącymi się zamianą jednego tyrana na innego - Conrad w przenikliwy sposób zarysował mechanizmy polityczne i ideologiczne typowe dla miejsc gdzie korupcja, bezwzględność, chciwość i poczucie niesprawiedliwości osiągają skrajne formy. Jednak mechanizmy władzy to tylko jeden z bohaterów powieści. Innym jest Nostromo – młody genueński marynarz, nadzorca robotników, filar społeczności, człowiek honorowy, dumny i nieustraszony, wzór w oczach biednych i bogatych. Postać nieskazitelna i niemal mityczna. Oraz złodziej. Co pchnęło osobę prawą do sprzeniewierzenia się własnym przekonaniom? Jakie konsekwencje niesie za sobą taki dylemat moralny? Czy możliwe jest odkupienie? Joseph Conrad ponownie zadaje pytania o granice etyki i trudne wybory w sytuacjach ekstremalnych. Nowy przekład Macieja Świerkockiego wydobywa z tej prozy to wszystko, dzięki czemu uznaje się Conrada za giganta literatury światowej.
Przełożył Maciej Świerkocki, posłowiem opatrzył Michał Komar.
Tytuł oryginału: *Nostromo*

James Jones

Dwukrotnie sfilmowana, wielokrotnie nagradzana, ciągle wydawana na całym świecie powieść oparta na kanwie rzeczywistych wydarzeń, których uczestnikiem bądź świadkiem był jej autor, kiedy służył w Armii Stanów Zjednoczonych.
Amerykańska baza wojskowa na Hawajach kilka miesięcy przed niespodziewanym atakiem lotnictwa japońskiego na Pearl Harbor. Do koszar przybywa szeregowiec Prewitt znany jako jeden z najlepszych trębaczy i doskonały bokser. Dowódca kompanii liczy, że nowy zawodnik przyczyni się do zwycięstwa drużyny w rozgrywkach bokserskich, on zaś dostanie wymarzony awans. Ale Prewitt nie chce walczyć - kiedyś nieumyślnie okaleczył przeciwnika i wtedy poprzysiągł sobie, że nigdy więcej nie wystąpi na ringu. Zaczyna się rozgrywka między podwładnym a przełożonym, który za wszelką cenę postanawia złamać opór Prewitta.

Mario Vargas Llosa

Najzabawniejsza i najbardziej gorzka powieść Llosy.
Liczba gwałtów popełnianych przez żołnierzy Sił Lądowych Peru rośnie zatrważająco. By przywrócić armii jej dobre imię i zapanować nad wstydliwymi występkami, dowództwo powierza pewnemu oficerowi misję utworzenia specjalnej Służby Wizytantek. Kapitan Pantaleon Pantoja, znany z niezwykłej dyscypliny i oddania wojsku, organizuje perfekcyjnie działającą machinę frywolnego przemysłu. Z pełnym zaangażowaniem dopracowuje szczegóły, które usprawnią pracę gotowych do pełnego poświęcenia kobiet. A wszystko w ścisłej tajemnicy wojskowej.

Tytuł oryginału: *Pantaleón y las visitadoras*

George Saunders

Tancerz erotyczny nawiedzany przez ducha zmarłej ze strachu ciotki, podejrzany coach udzielający światłych rad swoim wyznawcom, czy para neandertalczyków, zmuszanych do przejścia na wegetarianizm – na pozór zabawne opowieści pełne są wieloznaczności, niedopowiedzeń i zwrotów akcji.
W Sielankach George Saunders pokazuje nam, że świat, w którym żyjemy, jest karykaturą – mogącą śmieszyć, ale budzącą podskórny lęk.
Brawurowo łączy drobiazgowy realizm z groteską i niepodrabialnym poczuciem humoru Saunders buduje w mistrzowski sposób obraz człowieka zagubionego w meandrach XXI wieku. To proza hipnotyzująca, wwiercająca się w głąb myśli, niepozwalająca o sobie zapomnieć.

Tytuł oryginału: *Pastoralia*

Emilios Solomou

21 kwietnia 1870 roku w Dilesi, mieście na beockim wybrzeżu, zostaje porwanych czterech prominentnych Europejczyków: trzech obywateli Wielkiej Brytanii i jeden Włoch. Porywaczami są greccy rozbójnicy, a wydarzenie to staje się bezpośrednią przyczyną kryzysu na linii Grecja – Wielka Brytania. Po dziesięciu dniach mężczyźni zostają zamordowani. Wydarzenia te przeszły do historii jako masakra w Dilesi i zwróciły Europę przeciwko Grecji oraz odsłoniły głęboko zakorzenione mechanizmy korupcyjne greckiego systemu politycznego i jego związki z tymi tragicznymi wydarzeniami.
21 kwietnia 2013 roku: brutalne morderstwo członków europejskiej Troiki w jednym z hoteli położonych w centrum Aten znów zwraca europejską opinię publiczną przeciwko Grecji. Ta zaś, w samym środku wieloaspektowego kryzysu znów otrzyma łatkę czarnej owcy.

Tytuł oryginału: *Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση*