Topaz

Topaz – minerał z gromady krzemianów. Minerał rozpowszechniony w wielu rejonach świata.

Nazwa pochodzi od gr. topazos = poszukiwać; także z sanskr. Topas = ogień i nawiązuje do pomarańczowozłotej barwy i blasku szlachetnych odmian tego minerału.

Właściwości
* Wzór chemiczny: Al2SiO4(OH, F)2 - zasadowy fluorokrzemian glinu
* Układ krystalograficzny - rombowy
* Twardość w skali Mohsa - 8
* Łupliwość – doskonała, jednokierunkowa
* Rysa - biała
* Gęstość - 3,4 do 3,6 g/cm³
* Barwa - bezbarwny lub różne barwy
* Połysk - szklisty,
* Przełam - muszlowy,
* Współczynniki załamania (dwójłomność): nα = 1,618, nβ = 1,620, nγ = 1,627 (długość fali ~ 590nm)

Tworzy kryształy słupkowe, niemal izometryczne, także beczułkowate (znanych jest ok. 150 różnych jego postaci). Występuje w skupieniach zbitych, ziarnistych słupkowych i pręcikowych. Jest kruchy i przezroczysty, charakteryzuje się ogromnym bogactwem barw. To bardzo twardy, ciężki i rzadko spotykany minerał.

W zależności od zabarwienia, wykształcenia i pochodzenia bywa określany różnymi nazwami regionalnymi, zwyczajowymi, handlowymi i gemmologicznymi: t. sherry, hiacynt, t. imperial, t. szlachetny, t. syberyjski, t. safiras, t. royal, t. Peredell, t. taurydzki, szafir brazylijski, szafir wodny, rubin brazylijski, diament niewolników, pyknit.
Często zawiera domieszki żelaza, chromu, wanadu, tytanu. Okazy niebieskie i żółtopomarańczowe wykazują niekiedy efekt kociego oka.

Występowanie
Występuje w kwaśnych skałach magmowych: granitach, pegmatytach, w skałach kontaktowych: grejzenach. Współwystępuje z turmalinem, kasyterytem, fluorytem, muskowitem.

Miejsca występowania to głównie: Brazylia – Minas Gerais (kryształy kilkadziesiąt cm i o wadze 150 –300kg: największy okaz znaleziono w 1986r. mierzy 2x1,8m i waży 5 ton), Sri Lanka, Pakistan, Ural, Nigeria i Madagaskar, Mozambik – (znaleziono kryształ 1m wysokości i ważył 2,5 t.), Indie, Japonia, Rosja, Czechy, Niemcy, Norwegia – (żółty kryształ o wadze 80 kg), Ukraina.

W Polsce występuje w Górach Izerskich, Karkonoszach oraz okolicach Strzegomia i Strzelina.

Zastosowanie
* Jest stosowany przy produkcji materiałów ogniotrwałych i ściernych
* bardzo atrakcyjny kamień kolekcjonerski
* stosowany w jubilerstwie – stosuje się szlif fasetkowy.

• Pobierz folder
• Zachomikuj folder