Nietzsche

Friedrich Nietzsche (15 października 1844 w Rocken - 25 sierpnia 1900 w Weimarze).
"Bóg umarł", "Idziesz do kobiet? Nie zapomnij bicza."- popularność tych wyrwanych z kontekstu myśli Nietzschego nie powinna przesłaniać faktu, że jako filozof stał on poza wszelkimi prądami XIX- wiecznej myśli niemieckiej. Nie tylko dlatego, że wśród innych, "uczonych" filozofów był jedynym samoukiem. Ale i, a raczej przede wszystkim dlatego, że zostawił dzieło, którego oryginalny, obrazowy język, pełny aforyzmów, nie ma nic wspólnego ze zwykłym aparatem pojęciowym filozofii. Dzieło, w którym poszukuje nie prawdy, lecz- swojej prawdy; nawet jeśli niektórzy chcą w jego myśli widzieć kontynuację oświecenia, bliskość z Heraklitem i Schopenhauerem, czy pokrewieństwo z filozofią życia Diltheya i Bergsona.
Nietzsche urodził się w religijnej rodzinie (ojciec był pastorem) i pewnie dlatego studiował początkowo, przez jeden semestr teologię, lecz potem zmienił kierunek na filologię klasyczną. Jeszcze przed uzyskaniem stopnia doktora, zaproponowano mu, 24- letniemu wówczas człowiekowi, katedrę filologii w Bazylei. Tutaj poznał Ryszarda Wagnera, któremu później złożył hołd w swoim pierwszym utworze literackim: "Narodziny tragedii, czyli hellenizm i pesymizm". W roku 1878 doszło do zerwania stosunków na tle konfliktu wokół opery "Parsifal".W tym samym roku, ze względu na stan zdrowia, Nietzsche musiał także zrezygnować z nauczania. "Filozofią przedpołudnia" nazwie później ten okres swojej filozofii, trwający do roku 1882 i obejmujący dzieła takie jak "Ludzkie, arcyludzkie", "Jutrzenka poranna" oraz "Wiedza radosna". W pismach tych przechodząc od początkowego idealizmu do naturalizmu, piętnuje dekadencję swoich czasów na przykładzie religii i moralności.
Opuściwszy uczelnię tworzył nadal. Prowadził życie tułacze, wielokrotnie przenosił się z miejsca na miejsce w nadziei, że znajdzie gdzieś ulgę dla nękanego chorobą ciała. Mieszkał kolejno w Sils- Maria, w Nicei, w Marienbadzie, w Wenecji, Rivie, w Rapallo, w Rzymie Genui oraz Turynie.
Balsamem dla samotnej duszy było dla niego gorączkowe, bezustanne pisanie. W utworach powstałych w ostatnim okresie staje się Nietzsche przekornym piewcą życia, prorokiem nowego czasu. Ostatnie jego dzieła to: "Tako rzecze Zaratustra", "Poza dobrem i złem", "Ecce homo". Ponadto patetyczna autobiografia "Dlaczego stajemy się tacy, jacy jesteśmy" zawierająca rozdziały pod znamiennymi tytułami, np.: "Dlaczego piszę tak dobre książki" czy "Dlaczego jestem tak mądry". Pośmiertnie wydano także napisaną w ostatnim okresie "Wolę mocy".Podobnie jak inne jego książki, również te nie wywołują niemal żadnego oddźwięku w kręgach filozoficznych, ale za to tym silniej oddziałują na współczesną literaturę. W roku 1889 w Turynie, nastąpił gwałtowny atak choroby umysłowej, prawdopodobnie były to skutki zakażenia kiłą (kiła ośrodkowego układu nerwowego). Nietzsche przeżył jeszcze 11 lat, lecz ostatnich 5 w stanie całkowitego otępienia umysłowego.
Motywy przewodnie jego dzieła to hasła takie jak "wola mocy", "nihilizm", "przewartościowanie wartości", "Bóg umarł", "nadczłowiek" oraz "wieczny powrót".Już te drobne skrawki, wyimki myśli z jego niezwykle obszernego dzieła dają wyobrażenie o kierunku, w jakim dąży jego myślenie.
Nietzsche, odnosząc się do kantowskiej krytyki rozumu, stwierdza, że rozum, tak ważny w filozofii, począwszy od Sokratesa po Hegla, jest wyrazem degeneracji. Świat nie jest wolą i przedstawieniem, jak chce Schopenhauer, którego Nietzsche początkowo podziwiał, lecz jedynie- wolą. Ta wola to nie tylko wola (zachowania) życia, jak u Schopenhauera, to wola mocy- pragnienie rozwijania się. W świecie, w którym nie istnieje prawda obiektywna, w którym moralność stale poddawana jest w wątpliwość; w którym religia- chrześcijaństwo- kurczowo się trzyma wzorców antycznych, nieuznawanych już przez nikogo, i odwołuje się do tamtego świata, którego przecież nie ma, a zatem w świecie, który oddał się nihilizmowi, odwrócił od wartości, sensu i wszystkiego, czego warto pragnąć, musi nastąpić "przewartościowanie wartości".

Prace Nietzschego pobrałam ze strony www.nietzsche.org.pl.

Nie ma plików w tym folderze