bibliotenka

Jérôme Ferrari - Kazanie o upadku Rzymu

Dwaj młodzi przyjaciele z dzieciństwa, rozczarowani studiami filozoficznymi na Sorbonie i przekonani, że są w stanie sami zbudować najlepszy z możliwych światów w obrębie tej żałosnej ziemskiej egzystencji, porzucają życie akademickie w Paryżu i wracają do rodzinnego miasteczka na Korsyce, aby przejąć w dzierżawę mały podupadający bar. Początkowe sukcesy sprawiają, że to miejsce staje się dla nich nie tylko źródłem wspomnień, ale i nadziei na doskonalszy kształt ich przyszłości. A jednak gdy tylko zdobywają się na odwagę przypisać ich kruchemu i iluzorycznemu królestwu walor wieczności, mroczna i okrutna strona lokalnej rzeczywistości odziera ich z wszelkich marzeń i planów. Zupełnie jakby zapomnieli o przestrodze św. Augustyna, który w 410 roku w kazaniu do lamentujących nad upadkiem Rzymu wiernych powiedział: „człowiek buduje na piasku. Jeśli chcecie objąć to, co zbudował człowiek, schwytacie w ramiona jedynie wiatr. Wasze dłonie pozostaną puste, a serca smutne. I jeśli tak bardzo kochacie świat, zginiecie wraz z nim”.

DOCX + ODT + PDF + EPUB

D.B.C. Pierre - Vernon

Vernon Gregory Little używa inicjału swego drugiego imienia w zależności od nastroju i fantazji. Czasem jest to Geniusz, czasem Godzilla, a czasem nawet God, czyli Bóg.
Jest zamkniętym w sobie piętnastolatkiem żyjącym z oderwaną od świata matką w znanym jako grillowa stolica Teksasu miasteczku Martirio.
Jego najlepszy przyjaciel, Jose Navarro, pod wpływem narkotyków wywołuje w szkole krwawą jatkę, zabijając 16 kolegów z klasy i popełniając samobójstwo. Niekompetentne miejscowe organy ścigania, nie potrafiąc wytłumaczyć tego, co się stało, obciążają Vernona odpowiedzialnością za nieszczęście. Chłopiec jednak ucieka podczas przesłuchania i wyrusza w drogę do Acapulco w Meksyku.
Ta sensacyjna opowieść jest tłem dla wnikliwej analizy trudnego procesu dorastania w ekstremalnej sytuacji i okazją do ukazania groteskowego świata pełnego niezrównoważonych policjantów, żądnych sensacji karierowiczów i ogólnej niemożności we współczesnej Ameryce. Amerykański sen bywa koszmarem.

RTF + PDF + EPUB

Anna Jörgensdotter - Córki gór

Sandviken, niewielkie miasto w Szwecji, lata 1938-1958. Splecione losy kilkunastu osób, na które wpływa pamięć o nieżyjącej Karin. Sofia, świetnie zapowiadająca się narciarka, odrzuca zaloty nieśmiałego Miltona, by wyjść za mąż za Arvida, co okazuje się największą pomyłką jej życia. Emilia, od dzieciństwa chodząca swoimi drogami, utrzymuje się z pracy własnych rąk, nie rodzi obowiązkowych dzieci i jest w wolnym związku. W niekonwencjonalny sposób żyje również Edwin, płaci jednak za to najwyższą cenę. Irma jest działaczką związkową, komunistką, prawdopodobnie lesbijką. Barbara przyznaje się do bezpłodności spowodowanej nielegalnym usunięciem przedmałżeńskiej ciąży. Jörgensdotter kreśli pojedyncze ludzkie historie na tle wielkich wydarzeń, pisze o uwarunkowaniach społecznych, które podcinają skrzydła, pokazuje różne oblicza miłości. W jednym z wywiadów nazwała Córki gór „brutalną mieszanką faktów i fikcji". W trakcie pracy nad książką przeprowadziła kwerendę w archiwum miasta, wykorzystała też opowieści swojej babci.

Danilo Kiš - Grobowiec dla Borysa Dawidowicza. Siedem rozdziałów wspólnej historii

Opublikowany w 1976 roku "Grobowiec dla Borysa Dawidowicza" to książka o historii, o komunistycznym totalitaryzmie. Opowiada o ironii i okrucieństwie ludzkich losów i o piekle świata, z którego wybawienie wiedzie jedynie przez śmierć. Rytm tej prozy hipnotyzuje od pierwszego do ostatniego zdania.

William S. Burroughs - Ćpun

Pierwsza powieść Williama S. Burroughsa (1914-97) jest w zasadzie najbardziej autobiograficznym z jego utworów. Autor – uznawany za jednego z najwybitniejszych amerykańskich pisarzy, a choćby J.G. Ballard nie miał co do tego najmniejszej wątpliwości – słynny z niezwykłej struktury swoich utworów, mieszania wątków, wizji, rzeczywistości, poszczególnych myśli, z łamania klasycznej struktury narracji powieściowej, w wypadku „Ćpuna” nie ekperymentuje jeszcze tak bardzo. Jest to faktycznie niezwykły zapis uzależnienia od opiatów oraz o wychodzeniu/wracania z/do nałogu. Żeby nie było jednak niejasności – Burroughs, o którym mówiono, że próbował chyba wszystkich możliwych narkotyków i to w takich ilościach, że wykończyłoby to „pluton wojska” nie napisał wcale hymnu pochwalnego na cześć narkotyków. Jak pisze Bartek Chaciński: „Trudno napisać podręcznik szkolny odstraszający od narkotyków bardziej niż “Ćpun” – autobiografia Burroughsa z heroinowego okresu. “Opiaty nie są ‘dobrym kopem’” – czytamy w niej. – “W opiatach istotne dla narkomana jest to, że powodują uzależnienie. Nikt nie wie, czym są opiaty, póki nie zazna głodu”.

László Krasznahorkai - Melancholia sprzeciwu

Do małego środkowoeuropejskiego miasteczka przybywa trupa cyrkowa z największym na świecie (wypchanym) wielorybem oraz enigmatyczną postacią Księcia. Cyrk budzi niepokój miejscowych. Mieszkańcy z trwogą śledzą złowróżbne znaki na niebie i ziemi, mówi się o zagładzie, końcu świata, sądzie ostatecznym.
W tej pełnej napięcia surrealistycznej scenerii rozwija się przyjaźń Esztera, emerytowanego dyrektora miejscowej szkoły muzycznej, oraz Janosa Valuski, młodego roznosiciela gazet, uważanego przez innych za nieszkodliwego dziwaka. Ich losy, a także historię obracającego się w ruinę miasta, naznaczy wkrótce najazd tajemniczych wandali i brawurowa akcja wojska. Przestają świecić latarnie, na chodnikach zalegają sterty śmieci, a po ulicach grasują watahy bezpańskich kotów. Czy mieszkańców czeka zagłada? Czy odzyskają ład i porządek? A jeśli tak, co dalej?
Melancholia sprzeciwu jest zarówno traktatem filozoficznym, jak i brawurowo napisaną powieścią. Wydarzenia toczą się wartko, a niezwykle plastyczne opisy budują niezapomniany, groteskowy nastrój opowieści. Krasznahorkai łączy pietyzm dla szczegółu z wizjonerskim rozmachem, subtelny dyskurs filozofii z rozmaitymi potocznymi odmianami języka. Powstał utwór wielowarstwowy, mądry oraz – mimo odległej daty premiery – aktualny i uniwersalny.

Julio Cortázar - 62. model do składania

"62. Model do składania" to protest Julia Cortázara przeciwko tradycyjnej powieści psychologicznej. Zdaniem autora w kontaktach między ludźmi to nie psychika, ale ich wzajemne powiązania decydują o zachowaniu. Pojedynczy człowiek to zaledwie element większej całości, drobny trybik składający się na mechanizm - nazwany przez Cortázara figurą - w którym każdy czyn, podejmowany na pozór samodzielnie i niezależnie, wywołuje reakcję łańcuchową i wpływa na losy pozostałych. Być może taka interpretacja tytułu tej "antypsychologicznej" powieści zachęci do refleksji nad własnym życiem i rolą, jaką ma się do odegrania w swoim najbliższym otoczeniu.

Hunter S. Thompson - Dziennik rumowy

Autor „Lęku i odrazy w Las Vegas” w opartym na wątkach autobiograficznych „Dzienniku rumowym” opowiada o wielkomiejskim dziennikarzu, Paulu Kempie, który porzuca Nowy Jork, pakuje trzydzieści lat swojego życia w dwa worki marynarskie i wyjeżdża na Karaiby. Tam rozpoczyna pracę w podupadającej gazecie, wśród innych nieudaczników, włóczęgów i wariatów.

Robert Musil - Trzy kobiety

Tom nowel „Trzy kobiety” zajmuje w twórczości pisarza osobne miejsce. Osobne dlatego, że w tych trzech nowelach autorowi chodzi wprawdzie o wydobycie ich filozoficznego i mistycznego sensu (erotyka zawsze mu się z mistyką kojarzy), co widać najwyraźniej w rozgrywającej się między historyczną rzeczywistością a średniowieczną legendą „Porugalce”, lecz cel swój osiąga bez posługiwania się elementami eseistycznymi. Musil tu po prostu opowiada, każdorazowo rozwija znakomicie spointowaną akcję, wprowadza niewiele motywów i stosunkowo sporo żywych scen, dostrzega w większym stopniu niż w innych dziełach zewnętrzny kształt i urodę świata i subtelnym pędzlem maluje jakże plastyczne sylwetki tytułowych bohaterek: wzruszającej i bezbronnej Tonki, pełnej chłopskiej godności i naturalności Grigii i egzotycznej Portugalki...

Tibor Déry - Jednouchy

W powieści "Jednouchy", której tłem jest znana historia porwania wnuka milionera Paula Getty'ego, nestor pisarzy węgierskich zadziwia wprost zarówno wnikliwością spostrzeżeń i świeżością sformowań, jak i błyskawiczną reakcją na głośne wydarzenie współczesne.

RTF + PDF + EPUB

Robertson Davies - Piąta osoba dramatu

Pierwsza część trylogii "deptfordzkiej". Akcja książki rozgrywa się w pierwszych siedemdziesięciu latach XX wieku w Kanadzie i Europie opowiedziana z perspektywy jednego z bohaterów, Dunstana Ramsaya.
Autor zagłębia wzajemne zależności między magią, religią i psychologią, wyraźnie pozostając pod wpływem Freuda i Junga.

Sándor Márai - Sindbad powraca do domu

Literatura węgierska miała swojego czarodzieja, który jak nikt inny opisał atmosferę na Węgrzech w ostatnich dziesięcioleciach Monarchii, aurę Budapesztu, a także małych miasteczek i wsi węgierskich, pokazał rozmaite szalone figury, dziwne i zachwycające typy, słowem stworzył świat gęsty, ni to ze snu, ni to z jawy, i w licznych utworach opowiedział o nim z czułą ironią, w charakterystycznym stylu, który rozpoznajemy od pierwszych zdań tekstu. Tym czarodziejem był Gyula Krúdy, mistrz i wzór literacki Sándora Máraiego, który po śmierci pisarza oddał mu nieśmiertelny hołd przedziwną, piękną książką uciekając się do stylu mistrza, opisał ostatni dzień jego życia. Niby nie dzieje się w ciągu tego dnia nic szczególnego, mija tylko życie ale jednocześnie w swoich smakach, barwach i zapachach ożywają na kartach powieści dawne, czarodziejskie, niemal baśniowe Węgry. Wraz z odejściem Krúdyego-Sindbada zniknął na zawsze tamten dawny świat, który Sándor Márai pożegnał książką pełną zniewalającego uroku.

Emmanuel Carrère - Nie moje życie

Codziennie od sześciu miesięcy, z własnej woli, spędzam kilka godzin przed komputerem i piszę o tym, co budzi mój największy z możliwych strach: o tym, czym jest śmierć dziecka dla rodziców, śmierć młodej kobiety dla jej dzieci i męża. Życie uczyniło mnie świadkiem tych dwóch nieszczęść, jednego po drugim, i obarczyło — tak przynajmniej to zrozumiałem — zadaniem opowiedzenia o nich. Oszczędziło mi podobnych tragedii i modlę się, żeby to się nie zmieniało.

Artur Lundkvist - Wola Nieba

"Wola Nieba" powstała jako wyraz fascynacji autora życiem i osobowością wielkiego mongolskiego wodza Dżyngis-chana, postaci wybitnej, obrosłej już legendą, utalentowanego, lecz okrutnego i bezwzględnego w realizowaniu swych dążeń dowódcy i organizatora, któremu nieobce jednakże były tak bardzo ludzie rozterki.

Sven Delblanc - Speranza

„Speranza" jest powieścią w formie dziennika podróży sprzed dwustu lat, jaki prowadził młody hrabia Malte Moritz von Putbus. Pod wpływem domowego nauczyciela hołduje on ideałom Rewolucji Francuskiej i próbuje wcielać je w życie. Aby wyleczyć syna z tego entuzjazmu, ojciec wysyła go do Indii Zachodnich, do wuja gubernatora. Statek, na którym młody człowiek płynie, ulega katastrofie i hrabia von Putbus dostaje się na „Speranzę", trójmasztowiec wiozący czarnych niewolników do pracy w koloniach. Pod presją okrutnej rzeczywistości na niewolniczym statku, młodzieniec porzuca swoje ideały, uznając je za nierealną mrzonkę.
Sposób, w jaki Delblanc analizuje proces stopniowej demoralizacji swego bohatera, oraz wiwisekcja metod, stosowanych przez deprawatorów wszystkich czasów, czynią z tej książki pełen dramatycznej wymowy moralitet o wartościach uniwersalnych.