Nauka

Jarosław Molenda

♦ MOBI

"Jarosław Molenda - pisarz, dziennikarz, podróżnik. Autor 'Roślin, które udomowiły człowieka'. Zabiera nas na wyprawę, której celem jest dotarcie tam, gdzie żyją ludzie praktycznie uzależnieni od jednego gatunku rośliny.
Każdy rozdział jego książki to opowieść o konkretnych przedstawicielach flory i związanych z nimi legendach, a także przyziemnych troskach ich 'opiekunów'.
'Rośliny, które udomowiły człowieka' wyjaśni m.in.:
- jaki olej ma więcej zalet niż osławiona oliwa
- które drzewo ma korę przypominającą skórę Godzilli
- jak zrobić czekoladę bez kakao
- czy wodą kokosową można zastąpić kroplówkę
- gdzie powstaje najlepszy olejek różany na świecie
- co nazywano szparagami baroku

Przy okazji autor zgłębi kilka związanych z omawianymi roślinami zagadek, na przykład to:
- że Kolumb nie urodził się w Genui, ale był handlarzem mastyksu z Chios
- co królik ma wspólnego z kacem
- że Bretończycy mieli swojego „Titanica”
Jarosław Molenda jest jedną z najwybitniejszych postaci literatury łączącej historię z przygodą. To poszukiwacz prawdy w zamierzchłej historii i człowiek uwalniający dzieje ludzkości z oków tajemnic."
Agata Kosmalska, redaktor naczelna magazynu „Dookoła Świata”

Jarosław Molenda

Historia roślin apetycznych

ZIP ♦ MOBI

Dzieje migracji roślin są o wiele ciekawsze niż ludzi i o wiele bardziej zagadkowe, bo skąd na przykład wizerunek ananasa na pompejańskiej mozaice sprzed 2 tysięcy lat, skoro zgodnie z oficjalną nauką owoc ten pojawił się w Europie dopiero po odkryciu Ameryki? Nie wiem, czy starego powiedzenia, że „człowiek cywilizowany nie może się obejść bez kucharzy”, nie należałoby zmienić na „cywilizacja nie może się zacząć bez kucharzy”? Może ta książka choć trochę przybliży czytelnika do rozstrzygnięcia tej kwestii, a jej lektura wyjaśni m.in. również, co ma curry do piernika, komu zawdzięczamy makaron i kto pierwszy delektował się lodami waniliowymi.

Ewa Jałochowska

♦ PDF

W smutnym peerelowskim pejzażu powstawały dzieła wybitne. Polscy malarze, rysownicy i animatorzy zdobywali światową sławę. W kraju naznaczonym niedostatkiem rozkwitała kolorami sztuka. A że najbliższa ludziom była wtedy sztuka masowa, komiks, plakat i film animowany, ona więc wyrastała na tym zgrzebnym tle – jak maki na betonie.
Przełomowy rok 1945 – oznaczał wprawdzie koniec wojny, ale nie wymazywał z pamięci wojennej traumy. Na murach spalonej stolicy zawisł pierwszy, symboliczny, zamykający ten okres plakat antyhitlerowski „Zniszczymy faszyzm do końca” Eryka Lipińskiego. Ci, którzy ocaleli z pożogi, choć poturbowani psychicznie i fizycznie, z nadzieją patrzyli w przyszłość. Ten upragniony „nowy lepszy świat” okazał się jednak pułapką. Dla artystów ponure realia peerelowskie stały się wyzwaniem i inspiracją. W nich narodziła się słynna w świecie polska szkoła plakatu, a międzynarodową sławę zdobywali twórcy polskich animacji.
Na kartach książki pojawiają się artyści tej miary co Henryk Tomaszewski, Waldemar Świerzy, Janusz Stanny czy Tadeusz Trepkowski. Uchyla swoje drzwi Pracownia Plakatu Propagandowego i raczkujące studio filmów animowanych w Bielsku-Białej. Śledzimy losy Waleriana Borowczyka i Jan Lenicy – w latach 60. okrzykniętych twórcami polskiej szkoły animacji. Obserwujemy trud tworzenia pierwszych filmów rysunkowych. Wreszcie i perypetie związane z „najbardziej imperialistycznym” gatunkiem sztuki. A w nim Henryk Chmielewski czy Janusz Christa – królowie komiksu. Przewija się tu zresztą cała plejada znakomitości: plakacistów, animatorów, twórców komiksów.
Autorka ukazuje artystów tamtej epoki, a przybliżając ich dzieła, pokazuje warunki, w jakich powstawały, wyboistą drogę artystyczną w okowach socjalizmu.

Stephen E. Ambrose

Wyprawa Lewisa i Clarka

RAR ♦ MOBI, PDF

Meriwether Lewis i William Clark na polecenie prezydenta Thomasa Jeffersona wyruszyli w pierwszą amerykańską ekspedycję ku zachodnim granicom kontynentu. Z początku galerą po Missisipi i Missouri, później kanoe, pieszo i konno, cierpiąc głód i wszelkie możliwe niedogodności, zdołali dotrzeć do wybrzeży Pacyfiku i wrócić bezpiecznie, nie tracąc nikogo z towarzyszy.
Na swojej drodze odkryli nie tylko nowe, żyzne ziemie, ale i nawiązali przyjazne kontakty z zamieszkującymi je plemionami indiańskimi. Niestety, ta początkowa życzliwość nie przełożyła się na dalsze porozumienie między kolonistami a rdzennymi mieszkańcami. Ich niezwykła wyprawa była wielkim sukcesem i uzmysłowiła Amerykanom ogromny potencjał, jaki tkwił w ziemiach leżących na zachód od dawnych Trzynastu Kolonii.

Brian Greene

Superstruny, ukryte wymiary i poszukiwanie teorii ostatecznej

RAR ♦ PDF

W tej znakomicie napisanej i przystępnej książce Brian Greene, profesor matematyki i fizyki na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku, jeden z wiodących teoretyków strun, przedstawia niezwykłą wizję: wszelkie zdarzenia we Wszechświecie mają źródło w drgających maleńkich pętlach energii, które tworzą podstawy materii. Pokazuje też, że w próbach posłużenia się teorią strun do znalezienia odpowiedzi na najistotniejsze pytania wszech czasów fizycy wykorzystują takie emocjonujące i rewolucyjne koncepcje, jak nowe wymiary ukryte w strukturze przestrzeni, czarne dziury przekształcające się w cząstki elementarne, rozdarcia w kontinuum czasoprzestrzenego czy nieskończona sieć wszechświatów.
"Piękno Wszechświata" kompetentnie i z wdziękiem wprowadza nas w te odkrycia i nie wyjaśnione jeszcze tajemnice oraz przedstawia uniesienia i frustracje tych, którzy nieustępliwie badają ostateczną naturę przestrzeni, czasu i materii.

Roald Amundsen

opis podróży do bieguna północnego w latach 1903-1907

RAR ♦ PDF

Luce Boulnois

♦ PDF

Jedwabny szlak – dawna droga handlowa łącząca Chiny z Europą i Bliskim Wschodem. Szlak miał długość ok. 12 tys. km i był wykorzystywany od III wieku p.n.e. do XVII wieku n.e., kiedy to przestał mieć znaczenie na skutek odkrycia drogi morskiej do Chin (ok. 1650 r.). Znaczenie szlaku zmalało w VI wieku n.e., kiedy to częściowo utracił znaczenie ze względu na napływ ludów tureckich do Azji Środkowej.

Teresa Kowalik i Przemysław Słowiński

Wielka Lechia i inne teorie i pseudoteorie pochodzenia Polaków

RAR ♦ MOBI

Pisząc o Słowianach, Prokopiusz z Cezarei nie zadał sobie nawet trudu, aby dowiedzieć się, skąd przybyli. Po prostu nic go to nie obchodziło. Istotne było, że napierają od północy na cesarstwo. Sześć stuleci później problem ich pochodzenia skwitował Gall Anonim: „ Dajmy pokój rozpamiętywaniu dziejów ludzi, których wspomnienie zaginęło w niepamięci wieków i których skaziły błędy bałwochwalstwa"
Kim jesteśmy, skąd nasz ród? Czy to prawda, że przed Chrztem Polski tworzyliśmy Wielką Lechię, słowiańskie imperium stające jak równy z równym z Cesarstwem Rzymskim? Przybyliśmy tu w ramach Wielkiej Wędrówki Ludów czy – jak chcą niektórzy – byliśmy po okresie lodowcowym pierwszymi osadnikami w Europie, a reszta narodów to przybysze i przechodnie na naszym kontynencie?
Przedstawiamy większość teorii – nawet najbardziej karkołomnych – opowiadających o naszym pochodzeniu. I powiemy uczciwie, co o nich myślimy. Wiele z nich nie ma żadnego naukowego uzasadnienia.
· Wielka Lechia – niezwyciężone imperium lekceważone przez oficjalną historiografię
· Tysiąclecie państwa polskiego za Zygmunta Starego, czyli sarmackie dziedzictwo Polaków
· Czy Polacy to Scytowie? Ale Ariowie - to już na pewno i dlaczego?
· Aleksander Wielki był Słowianinem, a jego wojska z naszej wyszły ziemi
· Lechiccy Wenedowie. Polka Weneda, co nie chciała obcych
· Czy Lechici to Lewici którzy pomagali Mojżeszowi?
· A może polska państwowość przypłynęła na łodziach Wikingów?
· Co mówią mity, co językoznawcy, a co genetyka?
· Dziejopisarze i kronikarze – jak odróżnić dzieła pisane „ku pokrzepieniu serc“ od zwykłej blagi?
Dzieki genetyce już wiemy, że to naszej haplogrupy R1a1 nie imała się Czarna Śmierć, czyli dżuma. I to nas nie dziwi bo my Lechici, jesteśmy nie do spiłowania.
I tu jest nasze miejsce.

Tom Standage

♦ PDF

Tom Standage jest redaktorem działu techniki w "The Economist". W Historii świata w sześciu szklankach Standage proponuje nowe i oryginalne spojrzenie na dzieje ludzkiej cywilizacji (a raczej ludzkich cywilizacji, gdyż wraz ze Standage’em wędrujemy przez cztery tysiąclecia i cztery kontynenty). Dzieje świata oglądamy przez pryzmat tego, jaki napój kształtował oblicza kolejnych epok, czyli, mówiąc najprostszym językiem, co ludzie najchętniej pili.
Doskonale napisana historyczna opowieść Toma Standage’a obok wielu interesujących faktów wciąga też czytelnika naprawdę barwnymi anegdotkami - od pijackich inskrypcji w piramidzie MenKaRe, poprzez opis największego przyjęcia w dziejach świata, po historyjkę o sowieckim marszałku Żukowie popijającym specjalnie dla niego produkowaną bezbarwną Colę. Czytelnicy, których lektura Historii świata w sześciu szklankach zachęci do dalszych poszukiwań i eksperymentów, znajdą wreszcie w książce również ciekawe szczegółowe informacje, między innymi z czego przyrządzano neolityczne piwo, jak smakowały antyczne wina i czy dawna kawa i herbata przypominały w smaku dzisiejsze (a także, gdzie dziś jeszcze można tych specjałów spróbować).

Bartosz Panek

O Tatarach w Polsce

♦ PDF

Wielbiciele Podlasia dobrze znają Kruszyniany i Bohoniki. Miłośnicy Sienkiewicza z pewnością pamiętają Lipków. Ale nawet ci, którzy słyszeli o polskich Tatarach, zaliczają ich raczej do barwnej, egzotycznej przeszłości.
Przybyli na Litwę pod koniec XIV wieku, kiedy książę Witold rekrutował wojska przeciwko Krzyżakom. W zamian płacił ziemią w bezludnej głuszy. Zostali. Walczyli pod Grunwaldem, a potem w kolejnych wojnach i powstaniach. Legionista Aleksander Sulkiewicz był przyjacielem Piłsudskiego. Mufti Szynkiewicz szedł za trumną Marszałka ramię w ramię z imamami wileńskim i warszawskim. Kilkanaście pokoleń wydało majorów, chorążych, tłumaczy królewskich, sędziów, rotmistrzów. Chociaż żyli otoczeni ludnością chrześcijańską, potrafili zachować odrębność narodową i wiarę muzułmańską.
Pod koniec lat trzydziestych XX wieku mieszkało ich w Polsce niecałe sześć tysięcy. Po II wojnie światowej Tatarów nie uwzględniała żadna z umów o repatriacji zawartych między Moskwą a Warszawą. Władze sowieckie traktowały ich jako Tatarów radzieckich, chociaż oni sami czuli się pełnoprawnymi obywatelami Rzeczypospolitej. Ci, którym udało się opuścić Kresy, próbowali zacząć nowe życie w nowych miejscach. Dziś oficjalnie pozostało ich niespełna dwa tysiące.
Bartosz Panek zebrał, co ocalało. W fascynujących życiorysach swoich bohaterów przypomina, że kultura tatarska była i jest nieodłączną częścią naszego wspólnego dziedzictwa i choć dzisiaj społeczność tatarska jest nieliczna i podzielona, pamięć o niej musi przetrwać.

Józef Białek

Jak świat stał się własnością kilku korporacji

♦ PDF

Czas niewolników to opowieść o tym, jak nasz świat w ciągu ostatnich dwóch stuleci został zagarnięty przez niewielką grupę ludzi działających poprzez ukryte w cieniu instytucje. To książka dla niewolników – o ich panach.
Kiedy przeciętny człowiek mający przeciętną pracę pragnie zdobyć własny kąt, aby ustabilizować się i założyć rodzinę, nie ma innego wyjścia, jak tylko wziąć bankowy kredyt hipoteczny na kilkadziesiąt lat. Tak dzieje się w Polsce i w innych krajach Zachodu. W rezultacie współczesne społeczeństwa faktycznie składają się w przeważającej mierze z bankowych niewolników, którzy zmuszeni są pracować i oddawać dużą część swoich zarobków bankom w zamian za dach nad głową, który owe banki im skredytowały. Czym się to różni od sytuacji niewolników żyjących w domu należącym do pana bądź feudalnych chłopów zgromadzonych w czworakach? Tylko zewnętrzną formą, mechanizm bowiem jest ten sam. Nie pracujemy na siebie, ale na kogoś innego. Na kogo? Odpowiedź na to pytanie można znaleźć w tej książce. Czas niewolników to opowieść o tym, jak nasz świat w ciągu ostatnich dwóch stuleci został zagarnięty przez niewielką grupę ludzi działających poprzez ukryte w cieniu instytucje. To książka dla niewolników – o ich panach.

Michio Kaku

Jak wizja wielkiego fizyka zmieniła nasze rozumienie czasu i przestrzeni

ZIP ♦ PDF

Michio Kaku, odkrywca i fizyk, w „Kosmosie Einsteina” snuje opowieść, w której splata biografię uczonego z jego dziełem, ukazując Wszechświat takim, jakim widział go Einstein, i pozwalając nam na jedyne w swoim rodzaju wniknięcie w sposób myślenia Einsteina. Chociaż teorie Einsteina miały niezwykle rozległe implikacje, on sam myślał właściwie w kategoriach prostych fizycznych obrazów – pędzących pociągów, spadających wind, rakiet, zegarów w ruchu. I rzeczywiście, z dwóch takich obrazów wyłoniła się teoria względności, która wstrząsnęła posadami świata. Einstein pozostaje największym i najbardziej uwielbianym uczonym wszech czasów, ale jego praca i jego dziedzictwo nie zawsze są rozumiane. „Kosmos Einsteina” jest wspaniałą nowatorską drogą do poznania idei i życia Einsteina.

ATLAS

wyd. Arkady