ZACHOMIKOWANE

Skąd Mała Francja w Bolesławcu, Bytomiu, Gliwicach, Zabrzu, koło Wałbrzycha?
W latach dwudziestych XX wieku na mocy umowy międzynarodowej między Polską a Francją kilkaset tysięcy Polaków wyjechało, by pracować we francuskich kopalniach. Po II wojnie światowej stara ojczyzna, która potrzebowała rąk do pracy, wezwała ich do powrotu. Wielu odpowiedziało na to wezwanie – wśród nich najbardziej znany polski Francuz, Edward Gierek.

We Francji byli obywatelami drugiej kategorii, płacono im gorzej i często traktowano z niechęcią. Jednak to tam nauczyli się walczyć o swoje prawa, angażować społecznie i cenić drobne przyjemności codziennego życia. W Polsce czekały na nich nowe wyzwania i rozczarowania, a podziw otoczenia mieszał się z nieufnością do ich „zagranicznych” zwyczajów. Rozdarcie między dwoma domami nigdy już ich nie opuściło.

Myślenie o śmierci daje dobrą perspektywę
Czy zastanawialiście się kiedyś, jak będzie wyglądała Polska bez was? Za 50, 60 czy 100 lat? Czy zapanuje w niej chaos polityczny i moralny, a w badaniach opinii publicznej wszyscy będą mówić, że stracili sens życia? Czy raczej chaos ktoś zastąpi zamordyzmem – porządkiem narzuconym siłą? A może nie będzie tak źle?
Czy nieuchronnie staczamy się w skrajności? Jakie są konsekwencje tego, że uśmierciliśmy Boga? Jak nowe technologie, mem i beka stały się terapiami, dzięki którym próbujemy sobie radzić z rzeczywistością? Dlaczego emocje wyparły racjonalne myślenie i jak bardzo jest to niebezpieczne? Czy unikacze różnorodności mogą się dogadać z jej piewcami?
W nowej książce Marcin Matczak próbuje zrozumieć, jak zmienia się Polska pod wpływem przenikającej nasze życie publiczne propagandy nienawiści. Wyjaśnia, że szaleństwo polaryzacji i dążenie do wzajemnego unicestwienia nikomu nie przyniosą korzyści.

Chciałam napisać o matkach. Tylko o nich. Nie o motylach w brzuchu, nie o balonach, nie o fantasmagoriach, tylko o tym, co wszystkie próbujemy, jak się okazuje, schować. O samotności, o zmęczeniu, o zdziwieniu. O wkurwieniu. O utracie siebie i żmudnym odzyskiwaniu tożsamości w całej tej chwale bycia mamą.
Nie szukałam bohaterek. Nie musiałam. Były i są obok. To nasze siostry, matki, babki. Przyjaciółki, koleżanki, znajome z pracy, kobiety, które spotykamy przypadkiem, zawsze w biegu. Zmęczone, zostawione sobie same, przeoczone. Niewidzialne i oczywiste. Matki.
To kobiety, którym Polska mówi głośne „won”, jak tylko urodzą dziecko. Albo jeszcze wcześniej. Jeśli masz za dużo na głowie – musisz sobie poradzić. Jeśli jesteś kobietą z niepełnosprawnością albo masz dziecko z niepełnosprawnością – musisz sobie poradzić. Podobnie jeśli masz depresję, nie masz pieniędzy, nie dostajesz alimentów albo wszystkiego jest po prostu za dużo...

Snajperzy GROM-u od momentu sformowania jednostki w 1990 roku są jednymi z najlepszych strzelców na świecie. Specjalne wyszkolenie, niepowtarzalna taktyka walki, niezwykła wytrzymałość fizyczna i psychiczna, a przede wszystkim sprawdzone umiejętności strzeleckie to cechy każdego snajpera z tej jednostki. Jugosławia, Kosowo, Irak, Afganistan , Syria i wiele innych – od lat w miejscach, gdzie zaczyna się konflikt, pojawiają się strzelcy GROM-u.

Podpułkownik rezerwy Karol Soyka ukazuje działania snajperów podczas nieopisanych dotąd akcji. Opowiada, jak konflikt wygląda z bliska, i oddaje realia pola walki na podstawie doświadczeń własnych i towarzyszy broni. To opowieść nie tylko o ogromnej wytrwałości i sile snajperów, ale również o poświęceniu i kosztach, jakie ponoszą osoby decydujące się na wykonywanie tego niezwykle ryzykownego zawodu.

Książka zawiera zapisy rozmów lub relacje ze spotkań Karola Jałochowskiego z najwybitniejszymi (nierzadko także najbardziej frapującymi) współczesnymi uczonymi. Są wśród nich odkrywcy struktury DNA, konstruktorzy bomby atomowej, kosmologowie i kryptolodzy kwantowi.

Rozmowy dotyczą kluczowych, najistotniejszych pytań związanych z naszą obecnością we Wszechświecie. Nobliści, laureaci prestiżowych nagród, ale także niezależni uczeni młodego i starszego pokolenia rozmawiają o wolnej woli, świadomości, przypadkowości, o początkach Kosmosu i jego kresie, a także o wyginających umysł paradoksach.

Puszczałam na lekcji film. Miałam kłopot ze sprzętem. Był obraz, były napisy, ale dźwięk był bardzo cichy. Próbowałam go podgłośnić, majstrowałam przy komputerze, nie widząc ekranu. Zajęło mi to dużo czasu (jakieś dziesięć minut). Kiedy wreszcie się udało, wstałam i wtedy zobaczyłam, że niechcący wyłączyłam obraz. Przez dziesięć minut klasa siedziała w ciszy, przed pustym ekranem, udając przede mną, że ogląda film. Woleli nic nie robić, niż powiedzieć mi, że wyłączyłam obraz. Dlaczego? Bo byłam dla nich nikim. Nieważną osobą od nieważnego dla nich przedmiotu.
[fragment książki]

Jak zostaje się nauczycielem w Polsce? Ile tak naprawdę zarabia nauczyciel i jak długo trwają wakacje? Czy wszyscy rodzice są roszczeniowi, a dzieci rozwydrzone? Kto nie szanuje belfrów i kim są dla systemu szkolnictwa? Czym różni się praca w szkole państwowej i prywatnej? I o co chodzi z tą Finlandią?

Według ankiet przeprowadzonych w ciągu ostatnich 40 lat, do Doświadczenia Śmierci Klinicznej, near death expierience, (NDE) przyznaje się od 4,2 do 5% społeczeństwa.
Czy to możliwe, aby kilka tysięcy przebadanych ludzi, w różnym wieku, na przestrzeni kilkudziesięciu lat, z pięciu kontynentów, o różnych wierzeniach i światopoglądach, miało tę samą halucynację albo byli ze sobą w spisku?
Badania dra Pima van Lommela przeprowadzone w latach 1988-1992 opublikowane
w prestiżowym piśmie medycznym „The Lancet”, objęły 344 pacjentów z grupy 509, które przeżyły reanimację po zawale serca. Na świecie istniały jeszcze trzy programy badawcze nad Doświadczeniem Śmierci Klinicznej: jeden w USA i dwa w Wielkiej Brytanii, objęły one 562 pacjentów. Wszystkie dały podobne wyniki, ale żaden nadal naukowo nie wytłumaczył zadziwiającego zjawiska.

30 listopada 1939 roku stalinowska Armia Czerwona zaatakowała Finlandię, spodziewając się, że w ciągu kilku dni zmiażdży znacznie mniej liczne i gorzej wyposażone wojska fińskie. Jednak nieoczekiwany obrót spraw – bodaj najbardziej zdumiewający w dziejach nowożytnej wojskowości – sprawił, że fińscy obrońcy zatrzymali marsz czerwonoarmistów, zadając im dotkliwe straty i doszczętnie niszcząc niektóre z dywizji zaangażowanych w agresję.
Bair Irincheev, kreśląc swoją bogato ilustrowaną i oryginalną wizję tych nierównych zmagań, sięgnął po imponujący wybór relacji naocznych świadków, pamiętników wojennych, raportów wojskowych i innych dokumentów z archiwów fińskich i rosyjskich, by zrekonstruować przebieg walk frontowych. Zawarł przy tym znakomitą analizę przyczyn nieudolnych poczynań Armii Czerwonej. Nigdy wcześniej surowa rzeczywistość wojny zimowej na mroźnej głębokiej Północy nie została przedstawiona z tak poruszającą szczegółowością.

System komunistyczny, warto to zawsze przypominać, jest odpowiedzialny za największą serię mordów w dziejach świata. Czerwoni z Chin, Rosji, Kambodży, Korei i państw afrykańskich wymordowali ponad 70 milionów ludzi. Dla porównania: w Holocauście zginęło sześć milionów. Największym obozem zagłady nie było Auschwitz z podobozami, lecz Kołyma.

W jednym z reportaży relacja z Jedwabnego – to też była, jak się jej przyjrzeć, zbrodnia komunistyczna. Bo motywacją była zemsta, a wykonawcami i prowodyrami byli polscy eksagenci NKWD, którzy chcieli się wkupić w łaski nowych panów.

Ale żeby nie było tak smutno, piszemy też o polskim bohaterstwie i o tym, czym właściwie był „Statut kaliski”, słynny ostatnio z powodu jego spalenia.
(Opis pochodzi od wydawcy).

„Zła reputacja zobowiązuje” – oto jak w 1943 roku Jochen Peiper w liście do kraju scharakteryzował swoją zaprawioną w bojach jednostkę. Wojna Peipera to nowa, poważna praca z zakresu historii wojskowości, która wyszła spod pióra uznanego autora. Prezentuje wyjątkowe spojrzenie na II wojnę światową, jest ona bowiem ukazana z perspektywy prominentnych postaci tej mrocznej strony historii.
Książka opisuje wojenną karierę pułkownika Waffen-SS Jochena Peipera, przystojnego młodego Aryjczyka, który cieszył się w III Rzeszy statusem bohatera. Na początku konfliktu służył jako osobisty adiutant Heinricha Himmlera, a następnie, otrzymawszy dowództwo w strukturach dywizji imienia samego Führera – Leibstandarte Adolf Hitler – zasłynął zuchwałym i brutalnym stylem wojowania na froncie wschodnim. Na jego odcinku Niemcy brali niewielu jeńców, a rasowe ludobójstwo było niemal na porządku dziennym.

Mokum to w języku jidysz „bezpieczna przystań”. Tak holenderscy Żydzi nazywali Amsterdam. Piotr Oczko znajduje schronienie w świecie ukochanej kultury holenderskiej i oprowadza po niej czytelników jak najlepszy przewodnik. Razem z nim odkrywamy ukryte znaczenia na obrazach dawnych mistrzów, zaglądamy do XVII-wiecznych kościołów i burdeli, patrzymy w oczy dumnym mieszczanom i czarnoskórym niewolnikom. Trafiamy na ślady Zbigniewa Herberta i zatrzymujemy na chwilę na jointa, przyglądając się współczesnym Holendrom. W Mokum – razem z autorem – znajdujemy też samych siebie.

Tytułowa Pandrioszka to tragikomiczna hybryda: połączenie kojarzonej z nieszczęściem puszki Pandory i matrioszki - tradycyjnej rosyjskiej zabawki zbudowanej z włożonych jedna w drugą drewnianych lalek. Tak oryginalne określenie stworzone przez autorkę stanowi udaną puentę jej fascynującego, jakże złożonego opisu przemian obyczajowych, społecznych i politycznych w Rosji lat 90. `Pandrioszka` to znacznie więcej niż wnikliwy, miejscami do bólu przejmujący reportaż z Czeczenii.

K. Kurczab-Redlich z fotograficzną dokładnością pokazała życie przeciętnego Rosjanina, oddając nie tylko wygląd, ale i ducha miejsc, które zwiedziła jako korespondentka zagraniczna. Co tak naprawdę skrywa najgłębsza, rzadko pokazywana Polakom warstwa lali pandrioszki? `Nic tutaj nie jest podobne do tego samego gdzie indziej.