Erich von Däniken (ur. 14 kwietnia 1935 w Zofingen), szwajcarski pisarz i publicysta, autor teorii wpływu istot pozaziemskich na życie ludzi w czasach przedhistorycznych (tzw. paleoastronautyka).

Däniken uczył się w Kolegium św. Michała we Fryburgu, gdzie jako student poznawał starożytne źródła pisane. Następnie pracował jako dyrektor hotelu, w wolnych chwilach poświęcając się swojej pasji.

Od 1968 roku wydawał książki (ogółem ponad 30 pozycji), w których sugeruje, że Ziemia była wcześniej odwiedzana przez kosmitów, po których ciągle pozostały ślady. Autor sugeruje, że wiele budowli i znalezisk, pochodzących z dawnych epok, nie mogło być wykonanych przy znanej ówcześnie technice, co sugeruje, że wykonała je cywilizacja pozaziemska. Przykładami, wg Dänikena, są Stonehenge, piramidy w Egipcie itp.

Innymi poszlakami, świadczącymi o poprawności jego hipotez, mają być przekazy zachowane do dziś: przykładowo, opis zburzenia Sodomy i Gomory (Rdz 19) może być opisem wybuchu bomby atomowej, objawienie Ezechiela (Ez 1) może być opisem lądowania statku kosmicznego itd. Podobne opisy zawierają również inne dzieła - indyjskie (Mahabharata), mezopotamskie (Epos o Gilgameszu) i inne. We wszystkich tych opisach, zdaniem Dänikena, kosmici widziani są przez prymitywnych ludzi jako bogowie, którzy przybyli z gwiazd. Opisuje też kult cargo, gdy amerykańscy żołnierze widziani byli przez mieszkańców wysp Pacyfiku jako boskie istoty, od których można było uzyskać tajemnicze podarki. Po wielu latach można było potem napotkać świątynie ku czci tych nowych bogów, budowane na wzór lotnisk polowych.

Oprócz źródeł pisanych, które można wieloznacznie rozumieć i tłumaczyć, sporo poszlak zawierają rysunki i rzeźby. Przykładowo, na pustyni Nazca (Ameryka Południowa) znajdują się dokładne rysunki, wyryte w płaskim i twardym gruncie, które jednak są widoczne dopiero ze znacznej wysokości. Oczywiście, kiedy powstawały te rysunki, nie było możliwe dla twórców obejrzenie dzieła, a więc jest ono - zdaniem Szwajcara - rodzajem znaków nawigacyjnych dla statków kosmicznych.

Kultura Ameryki Południowej zawiera wiele innych dziwnych rysunków: rakiety, postacie w tajemniczych hełmach, dinozaury, czy wreszcie rysunek, na którym starożytny chirurg dokonuje (zdaniem Dänikena) transplantacji serca.

Teorie pisarza zdobyły wielką popularność wśród czytelników na całym świecie. Jego książki przetłumaczono na ponad 20 języków, a łączny nakład przekroczył 60 milionów egzemplarzy. Nakręcono również serial telewizyjny, oparty na książkach Dänikena. W Polsce dużą popularność zdobyła seria komiksowa "Według Ericha von Danikena" (scenariusz Arnold Mostowicz, rysunki Bogusław Polch). Stosunek oficjalnej nauki do tez Dänikena jest jednak zdecydowanie krytyczny. Jego poglądy są zbliżone do poglądów Zecharii Sitchina i również uznawane za paranaukowe. Obszerną krytykę twierdzeń Dänikena wraz z omówieniem przykładów jego błednych dowodów przedstawia szereg publikacji naukowych oraz popularnonaukowych.

Książki Dänikena przetłumaczone na język polski:

Wspomnienia z przyszłości (Erinnerungen an die Zukunft, 1968)
Z powrotem do gwiazd (Zurück zu den Sternen, 1969)
Siejba i Kosmos (Aussaat und Kosmos, 1972)
Mój świat w obrazach (Meine Welt in Bildern, 1973)
Objawienia (Erscheinungen, 1974)
Dowody (Beweise, 1977)
W krzyżowym ogniu pytań (Im Kreuzverhör, 1978)
Prorok Przeszłości (Prophet der Vergangenheit, 1979)
Podróż na Kiribati (Reise nach Kiribati, 1981)
Strategia bogów (Strategie der Götter, 1982)
Kocham cały Świat (Ich liebe die ganze Welt, 1983)
Dzień w którym przybyli bogowie (Der Tag an dem die Götter kamen, 1984)
Czy się myliłem (Habe ich mich geirrt?, 1985)
Wszyscy jesteśmy dziećmi bogów (Wir alle sind Kinder der Götter, 1987)
Oczy Sfinksa (Die Augen der Sphinx, 1989)
Kosmiczne ślady (Kosmische Spuren, 1989)
Ślady istot pozaziemskich (Die Spuren der Ausserirdischen, 1990)
Kosmiczne miasta w epoce kamiennej (Die Steinzeit war ganz anders, 1991)
Zagadki w dawnej Europie (Die Rätsel im alten Europa, 1991)
Szok po przybyciu Bogów (Der Götter-Schock, 1992)
Nowe kosmiczne ślady (Neue kosmische Spuren, 1992)
Śladami wszechmogących (Auf den Spuren der Allmächtigen, 1993)
Dziedzictwo Kukulcana (Das Erbe von Kukulkan, 1993)
Antyczni kosmonauci (Raumfahrt im Altertum, 1993)
Przesłania i Znaki z Kosmosu (Botschaften und Zeichen aus dem Universum, 1994)
Obcy z Kosmosu (Fremde aus dem All, Kosmische Spuren: neue Funde, Entdeckungen, Phänomene, 1995)
Dzień Sądu Ostatecznego trwa od dawna (Der jüngste Tag hat längst begonnen – die Messiaserwartung und die Außerirdischen, 1995)
Scheda po bogach (Das Erbe der Götter, 1997)
Znaki z Przeszłości (Zeichen für die Ewigkeit - das Rätsel Nazca, 1997)
W imieniu Zeusa (Im Namen von Zeus, 1999)
Bogowie byli Astronautami (Die Götter waren Astronauten, 2001)
Demaskowanie demaskatorów (Falsch informiert, 2007)
Poszukiwacze zaginionej wiedzy (Jäger Verlorenen Wissens, 2008)