- BELETRYSTYKA

Sanyuutei Enchoo

Barwny obraz życia codziennego osiemnastowiecznej Japonii z jej podziałami społecznymi, prawami i obowiązkami ludzi wywodzących się z określonych warstw oraz surowo przestrzeganym kodeksem honorowym samurajów. Właśnie z konieczności sprostania i zadość uczynienia temu ostatniemu rodzi się kanwa przygodowa opowieści, w której osoby uosabiające godność i szlachetność muszą zetrzeć się z ludźmi nikczemnymi, aby w ostateczności mogło zatriumfować dobro. Wątek awanturniczy, wzbogacony o motywy fantastyczne, stanowi atrakcyjny zrąb "Dziwnej historii...", w pamięci współczesnego czytelnika zapisze się ona jednak chyba przede wszystkim jako źródło wiedzy o zwyczajach i obyczajach starej Japonii.

Tytuł oryginału: *Kaidan Botan Dōrō*

Bohumil Hrabal

Od trzydziestu pięciu lat robię w makulaturze i to jest moje love story.

Hrabal uwielbiał wystawiać monumentalne spektakle literackie na skromnych scenach. Goła żarówka, stara prasa hydrauliczna, zakrwawione papiery, a obok wygniecione reprodukcje mistrzów malarstwa oraz traktaty filozoficzne przeznaczone na przemiał. I jeden stary człowiek wygłaszający monolog, który na zawsze zapisał się w historii literatury światowej.

Tytuł oryginału: *Příliš hlučná samota*

Franz Kafka

W twórczości Franza Kafki, określanej mianem literackiej diagnozy XX wieku, opowiadania stanowią znakomite dopełnienie dorobku powieściowego. Wyrastają, tak jak "Proces" czy "Zamek", z poczucia wyobcowania i zagubienia - i do dziś nic nie tracą na aktualności. "Wyrok", "Przemiana" oraz "Kolonia karna" należą do nielicznych tekstów Kafki, które zdecydował się opublikować sam autor. Podajemy je do druku w klasycznych już przekładach Juliusza Kydryńskiego. Z kolei "Jama" oraz "List do ojca" - najważniejsza bodaj pozycja w prozie intymnej Kafki, stanowiąca klucz do jego osobowości - ukazują się w nowych tłumaczeniach Jarosława Ziółkowskiego. Oba teksty, niepublikowane za życia pisarza, ukazały się pośmiertnie w opracowaniu Maksa Broda. Źródłem nowych przekładów na polski jest krytyczne wydanie utworów Kafki, przywracające tekstom ich oryginalną postać.

Tytuł oryginału: *Das Urteil etc. ; Brief an den Vater*

Katja Kettu

Krzywe Oko, wychowana w surowej rodzinie zastępczej, wyrasta na outsiderkę i godnie nosi swoje niepochlebne przezwisko. Bogata wyobraźnia pomaga jej w pracy akuszerki i sprowadzaniu dzieci na świat, gdy przez Finlandię przetacza się druga wojna światowa. Dziewczyna zakochuje się w bardzo przystojnym esesmanie i fotografie wojennym Johannesie Angelhurście. Aby być blisko niego, Dzikie Oko – jak czule nazywa ją ukochany –zgłasza się na ochotnika do pracy pielęgniarki w obozie jenieckim, w którym stacjonuje Johannes.

Ota Pavel

Zbiór opowiadań, w których sport stanowi pretekst do opowieści o sprawach najważniejszych: życiu i śmierci, miłości, przyjaźni i pasji. Ota Pavel pisze o zwycięstwach i porażkach równie ujmująco jak o sarnach i rybach.
Doskonała lektura dla czytelników ceniących szczerość, wrażliwość i piękno.

Tytuł oryginału: *Pohár od Pánaboha*

Hanne Ørstavik

Akcja powieści rozgrywa się w północno-wschodniej Norwegii. W historii bohaterki o znaczącym imieniu Liv (liv to „życie”) przeplata się kilka płaszczyzn czasowych. Wątek główny obejmuje zaledwie jeden marcowy tydzień. Rozbijają go wątki retrospektywne, w których Liv powraca w myślach do wydarzeń sprzed roku. Kolejny plan książki to zajścia sprzed ponad stu pięćdziesięciu lat. Liv pisze bowiem rozprawę doktorską o buncie Saamów i przytacza fragmenty autentycznych dokumentów, próbując zrozumieć słynną sprawę rebelii rodzimych mieszkańców Laponii w Kautokeino, brutalnie stłumionej przez władzę. Wartko napisana, nieco baśniowa powieść, łącząca pytania o znaczenie religii i języka z rozważaniami o poszukiwaniu wiary, winie, przebaczeniu i potrzebie empatii.

Tytuł oryginału: *Presten*

Magdalena Parys

Trylogia Berlińska 2

W berlińskiej katedrze zostają odnalezione zwłoki ukrzyżowanego księdza. Na imigranckim osiedlu w niejasnych okolicznościach wybucha pożar, a w poszczególnych landach rosną nastroje separatystyczne i odżywa toksyczny nacjonalizm. Komu są na rękę pozornie niezwiązane ze sobą sprawy? Bezwzględnemu Księciu, który pragnie przywrócić do życia Imperium Germanum? Działającemu poza demokratyczną kontrolą kontrwywiadowi? A może walczącym o najwyższą władzę członkom rządu?
W meandrach afery będą musieli się odnaleźć znani z Magika prezydent berlińskiej policji Waldemar Tschapieski, dziennikarka Dagmara Bosch i komisarz Thomas Kowalski, a stawką jest nie tylko przyszłość państwa, ale również ich poplątane życie osobiste. Kontynuując trylogię berlińską, Magdalena Parys brawurowo łączy historię powojennej Armii Cieni z napięciami pulsującymi w dzisiejszych Niemczech.

Philip Roth

Czterdziestoletni pisarz Nathan Zuckerman zaczyna cierpieć na tajemniczą dolegliwość ból rodzący się w okolicy szyi i barków, zstępujący na tułów i opanowujący ducha. Zuckerman, dla którego praca była całym życiem, nie jest w stanie napisać ani linijki. Jego nowe zajęcie polega teraz na wędrowaniu od lekarza do lekarza, z których żaden nie umie jednak zdiagnozować przyczyny bólu i nie potrafi go złagodzić. Sam Zuckerman zastanawia się, czy ból nie został przypadkiem wywołany jego własnymi książkami. Tymczasem uzależnienie od środków przeciwbólowych przeradza się w nadużywanie wódki, marihuany i percodanu..

Philip Roth

"Przeciwżycie" (1986) jest jedną z najciekawszych, ale też i najbardziej skomplikowanych powieści Philipa Rotha. Autor stara się w niej odpowiedzieć na jedno z podstawowych pytań w całej swojej twórczości - o sytuację Żyda we współczesnym świecie. Bohaterem podzielonej na cztery rozdziały powieści jest Nathan Zuckerman, bohater wielu poprzednich utworów Rotha. Dzięki przemyślnej konstrukcji książkę można odczytać na wiele sposobów, a kolejne interpretacje różnią się od siebie w zasadniczy sposób. Każdą z nich dopuszcza tekst powieści, żadnej nie kwestionuje, żadnej nie podważa. Pisarz bowiem celowo zaaranżował historię, o której ostatecznym kształcie nie sposób przesądzić.

György Spiró

Powieść Györgya Spiró (ur. 1946), jednego z najwybitniejszych pisarzy węgierskich, dotyczy powstania 1956 roku i jego konsekwencji dla przyszłego kształtu Węgier. Akcja obejmuje czas od wybuchu walk w październiku do pierwszomajowego pochodu w kolejnym roku. Głównym bohaterem jest przeciętny mężczyzna w średnim wieku, który dzięki pewnemu szczęśliwemu zbiegowi okoliczności nie musiał opowiedzieć się po żadnej ze stron, jednak wkrótce historia upomniała się o niego. Z dnia na dzień nasz bohater popadł w ogromne kłopoty, został wykluczony nie tylko przez kolegów z pracy, ale i przyjaciół, pogłębiły się też jego nieporozumienia z żoną, zajętą organizowaniem tytułowego Salonu Wiosennego, wielkiej wystawy prac współczesnych węgierskich malarzy i rzeźbiarzy.

Tytuł oryginału: Tavaszi tárlat

Stefan Themerson

Tytułowa wyspa, odcięty od świata spłachetek ziemi na Atlantyku, staje się nagle przedmiotem zainteresowania służb specjalnych różnych państw; dzieje osiadłej na niej rodziny, historia obalonego czarnego prezydenta afrykańskiej republiki, losy uwikłanego w szpiegostwo uczonego i jego żony splatają się w intrygującą, dowcipną opowieść o zaskakującym zakończeniu.

Kostas Akrivos

W monasterze na górze Atos świątobliwe życia mnicha mogą prowadzić wyłącznie mężczyźni. Jednak pewnego dnia na terenie zakonu ktoś odnajduje ciało martwej kobiety. Czy to efekt działania nieczystej siły? Czyżby sam Lucyfer maczał w tym palce, a może wydarzyło się coś znacznie bardziej przerażającego od diabelskiej ingerencji?
Akrivos przywołuje surową, senną atmosferę zakonnego życia i dodając do niej wątek kryminalny, flirtuje z ideą powieści detektywistycznej, nigdy jednak nie przechodząc zdecydowanie na jej stronę. Wydarzenia na górze Atos, odniesienia religijne, społeczne, polityczne i ideologiczne budują znakomitą panoramę współczesnej Grecji.

Tytuł oryginału: Πανδαιμόνιο

Heinrich Böll

"Portret grupowy z damą" uchodzi za najwybitniejszą powieść Bolla i za jeden z najbardziej przekornych i oryginalnych "portretów" niemieckiego społeczeństwa.
W rok po wydaniu tej powieści autor otrzymał Nagrodę Nobla.
Powieść była blokowana przez cenzurę ze względu na ukazanie przyjaźni i kooperacji nazistowskich Niemiec i Związku Radzieckiego przed 1941 roku, a także o Rosjanach, którzy dostali się do niemieckiej niewoli i po wojnie obawiali się wrócić do ojczyny - wiedząc, że czeka ich tam łagier.

Tytuł oryginału: Gruppenbild mit Dame

John Maxwell Coetzee

Trudno uwierzyć, że koneser kobiecych wdzięków i wielbiciel poezji romantycznej częściej doświadcza nudy niż miłości. David Lurie, dwukrotnie rozwiedziony pięćdziesięciodwuletni profesor literatury na uniwersytecie w Kapsztadzie, świadomie burzy swój święty spokój. Nawiązuje romans z młodziutką studentką i wkrótce potem, zaskarżony przez nią, traci pracę i szacunek otoczenia. Wizyta u córki Lucy i zmiana trybu życia ujawniają, że nie potrafi znaleźć wspólnego języka z innymi. Nie radzi sobie też z poczuciem winy za tragedię, która spotkała Lucy. W końcu każde z nich będzie musiało znaleźć własny sposób na to, jak żyć z piętnem hańby.

Nikos Dimou

Nieszczęście bycia Grekiem jest z założenia zapewne książką satyryczną, ale nie wiadomo, w których momentach autor przestaje żartować. Na szczęście dla nas, czytelników spoza Grecji, nie można jej traktować jako zbioru prawd objawionych, ale raczej jako listę anegdot i tropów, przydatnych w myśleniu i mówieniu o współczesnej Grecji.
Książka Dimu nie jest na pewno źródłem akademickim, choćby dlatego, że tak swobodnie i niesprawiedliwie generalizuje.
Może stać się jednak rodzajem wyśmienitego antyprzewodnika, opisującego ciemne strony kraju, który w jakże licznych bedekerach odmalowywany jest zawsze w bieli i błękicie, jako kraina słońca i beztroski, pijącego Dionizosa i tańczącego Zorby.

Tytuł oryginału: *Η δυστυχία του να είσαι Έλληνας*