DOKUMENTALNE

Brytyjski aktor i pisarz Stephen Fry prezentuje kolekcję swoich ulubionych gadżetów, które odmieniły świat. Zarówno tych niezwykle nowatorskich i rewolucyjnych, jaki i zupełnie bezużytecznych. Z charakterystycznym dla siebie dowcipem i dystansem opowiada historię, oraz opisuje działanie wybranych rzeczy.

Nick wyrusza w rejs po rzekach południowo-wschodniego Peru. Tym razem w poszukiwaniu candiru. To słodkowodna, pasożytnicza rybka, ciesząca się wyjątkowo złą sławą wśród tubylców. Candiru osiąga długość od 2,5 do 6 cm, ma 3,5 mm grubości, kształtem przypomina węgorza. Pasożytuje na innych rybach. Dostając się do ich otworów skrzelowych i wbijając kolce, zagnieżdża się w nich. Do ludzkiego ciała przedostaje się przez naturalne otwory. Usunięcie pasożyta zwykle wiąże się z częściową amputacją zaatakowanego organu.

Pokryty jest różowym pancerzykiem. Dorosłe osobniki osiągają rozmiar od 9 do 15 cm i wagę do 100 gramów. Występuje tylko w Argentynie (gatunek endemiczny), na odkrytych, piaszczystych terenach tuż pod cienką warstwą piasku, zwykle w pobliżu mrowisk. Poruszają się pod warstwą piasku tak jakby pływały. Na powierzchnię wychodzą tylko po deszczu, kiedy woda zaleje ich nory. Są wszystkożerne, ale ich głównym pokarmem są mrówki. Zjadają też ślimaki i niektóre części roślin.

Poetycka opowieść o relacji łączącej ludzkość z wodą. Dokument, realizowany w 15 krajach na obu półkulach, ma uświadomić odbiorcom znaczenie życiodajnej cieczy dla egzystencji człowieka i całej natury. Woda nie jest towarem, którym można rozporządzać bez ograniczeń. Kiedyś może jej zabraknąć. Niezwykłe zdjęcia, rzeczowy komentarz oraz muzyka w wykonaniu Rosyjskiej Orkiestry Narodowej sprawiają, że dokument jest niezwykle ciekawym doświadczeniem audiowizualnym.

Praktycznie żadne zwierzę nie może żyć bez wody. Niemal wszystkie muszą schodzić do wodopojów, aby zaspokoić pragnienie, a większość ssaków potrafi pływać. Doskonałym przykładem są słonie - niektórzy naukowcy sądzą nawet, że przodkowie tego gatunku większość czasu spędzali w wodzie, a trąba pierwotnie pełniła funkcję rurki do oddychania. Jest też wiele gatunków, dla których woda stała się środowiskiem życia. Zwabiła je w głębiny obfitość pożywienia zarówno zwierzęcego, jak i roślinnego. Co jakiś czas rozmaite ssaki w trakcie swojej długiej historii zapuszczały się w nie w poszukiwaniu pożywienia. Najlepiej do życia w wodzie przystosowały się delfiny i inne walenie, w tym największe zwierzę, jakie kiedykolwiek żyło na naszej planecie - płetwal błękitny, dwa razy cięższy niż najpotężniejsze znane nam dinozaury.

Wszyscy drapieżcy są wyposażeni w mocne kły i zęby służące do kruszenia kości, tak zwane łamacze. Przedstawiciele rodziny psowatych i kotowatych, niezależnie od wielkości, są doskonałymi tropicielami i mistrzami w zabijaniu. Fenki bytują na pustyni, a przed przegrzaniem chronią je ogromne uszy, których czułość pomaga im znaleźć zagrzebaną w ziemi larwę. Wilki, hieny, likaony, południowoamerykańskie psy leśne i lwy zawdzięczają swoją skuteczność działaniu w stadzie. W przeciwieństwie do nich gepardy, lamparty i tygrysy syberyjskie wyruszają na łowy samotnie.

Kolejny odcinek cyklu poświęcony jest gryzoniom, które są najliczniejszymi przedstawicielami ssaków. Rząd gryzoni obejmuje około 1600 gatunków. Ich zęby są niezwykle twarde, co pozwala im przegryzać dosłownie wszystko. Obok największej grupy liczącej blisko tysiąc trzysta gatunków myszy i szczurów, do gryzoni zaliczane są też szczuroskoczki pustynne. Stworzenia te przenoszą setki drobnych nasion w wypchanych torbach policzkowych. Z kolei świstaki nie poprzestają na pożeraniu nasion. Zjadają całe rośliny - także łodygi kwiatów i źdźbła trawy. Również bóbr żywi się różnymi częściami roślin, w tym korą i liśćmi. Niezwykle ostrymi zębami przednimi dysponuje też aguti, niewielki mieszkaniec wilgotnego lasu równikowego Panamy, który potrafi rozgryźć każdą łupinę.

Kolejny odcinek poświęcony jest stworzeniom żywiącym się roślinami oraz sposobom, w jakie flora broni się przed agresorami. Niektóre gatunki, by odstraszyć ssaki, posiadają twardą korę, ostre kolce, czy zgromadzoną w tkankach truciznę. Zwierzęta stosują najróżniejsze zabiegi, by dostać się do pożywienia i bezpiecznie je strawić. Jedne mają wielokomorowy żołądek, inne zaś specjalne organy, chroniące je przed działaniem zabójczych substancji. Południowoamerykańskie tapiry, po zjedzeniu toksycznego pokarmu, konsumują glinkę kaolinową o leczniczym działaniu. Żyrafom zaś kolce akacji nie przeszkadzają w posiłku, mają bowiem twardy język i wargi.

Dzisiejszy odcinek serii przedstawia życie ludu zamieszkującego góry Ałtaj. Tamtejsze otwarte przestrzenie powodują, że polowanie jest praktycznie niemożliwe. Mimo to ludzie nauczyli się zdobywać pożywienie.