Download: Sierpc_Muzeum wsi mazowieckiej_mp3.mp3
1975. W Sierpcu, na terenie dawnego majątku Bojanowo, zostaje stworzony Park Etnograficzny, początkowo jako oddział Muzeum Etnograficznego. Po 12 latach obie placówki się łączą i przyjmują nazwę Muzeum Wsi Mazowieckiej. Zgodnie z założeniami sierpecki skansen nie tylko gromadzi budynki, lecz również zachowuje ich układ przestrzenny oraz inne elementy typowe dla danego rejonu, np. roślinność, kapliczki, krzyże przydrożne itp. Z planów prezentacji różnych typów wsi udaje się zrealizować tylko część – odtworzenie wsi rzędowej, charakterystycznej dla XIX-wiecznego Mazowsza.
1 dekada XXI w. Muzeum wzbogaca się o kolejne budynki gospodarcze i XVIII-wieczny kościół. Powstają obiekty na wzór miejscowego folwarku dworskiego.
2011. Do skansenu zostaje przeniesiony dwór z Uniszek Zawadzkich.
Dziś
Trasa zwiedzania prowadzi szeroką aleją. Po lewej stronie znajdują się budynki kryte czerwoną dachówką, utrzymane w konwencji folwarku dworskiego z przełomu XIX i XX w. Tu mieści się zaplecze administracyjno-gospodarcze oraz dydaktyczne muzeum. Po prawej stronie alei widzimy dwór, zwrócony do nas bokiem. Jest to prostokątny biały budynek, kryty gontem. Przed nim rozciąga się park ze stawem.
Za dworem aleja skręca w prawo, a na wprost znajduje się plac, przy którym stoi drewniana, kryta gontem karczma z drugiej połowy XVIII w. Obok umieszczono kuźnię i chałupę kowala. Na środku placu wykopano dużą studnię z żurawiem, kamienną cembrowiną i drewnianym korytem do pojenia koni. Nieopodal wznosi się drewniany XVIII-wieczny kościół z dzwonnicą.
Wracamy na aleję. Jesteśmy na początku wsi rzędowej, charakterystycznej dla północno-wschodniego Mazowsza. Po lewej stronie leży dziewięć zagród. Po prawej, prostopadle do drogi, ciągną się pola uprawne. Dalej za wsią stoi wiatrak.
Wieś wygląda jak żywcem przeniesiona z XIX w. Przy drewnianych, krytych strzechą chałupach rosną kolorowe nagietki i malwy. Zagrody są otoczone ogródkami warzywnymi i kwiatowymi oraz sadami. Na podwórkach stoją studnie z żurawiami, wozy drabiniaste, biegają kury i gęsi. Na łąkach za zagrodami pasą się krowy. Po drugiej stronie drogi, na polach, dojrzewa zboże.
Wnętrza budynków urządzono dokładnie tak jak w okresie, z którego pochodzą. Oprócz izb mieszkalnych możemy obejrzeć np. zakład szewski i salkę szkolną z ławkami wyposażonymi w kałamarze.
Z uwagi na wyjątkowo dobry stan zabytków i piękne plenery muzeum w Sierpcu często gości filmowców, m.in. tutaj kręcono „Ogniem i mieczem” i „Pana Tadeusza”.