Linux

Podstawowe komendy i polecenia w Linux



Polecenia związane z użytkownikami, grupami, loginami i zamykaniem systemu

shutdown(zamykamy Linuxa)

adduser (dodajemy nowego użytkownika)

newgrp (dodajemy nową grupę)

passwd (zmieniamy hasła)

logout (wylogowanie się)

who (sprawdzamy kto jest aktualnie zalogowany)

users (j/w)

w (j/w)

whoami (sprawdzamy kim jesteśmy)

mesg (zezwolenie na przyjmowania komunikatów)

write (wysłanie wiadomości do danego użytkownika)

wall (j/w tylko do wszystkich użytkowników)

rwall (j/w tylko do wszystkich w sieci)

ruser (wyświetla użytkowników pracujących w systemie)

talk (możliwość interaktywnej rozmowy)

finger(szczegółowe informacje o użytkownikach)

su (zmieniamy się w innego użytkownika)

chmod (zmieniamy parametry pliku)

chown (zmieniamy właściciela pliku)

chgrp (zmieniamy jaka grupa jest właścicielem pliku)

Polecenia związane z plikami i katalogami

Polecenia związane z katalogami

ls (pokazuje nam zawartość katalogu)

dir (okrojona wersja ls, pochodząca z msdos'a)

pwd (pokazuje nam katalog w którym się znajdujemy)

cd (zmieniamy katalog)

rmdir (usuwamy katalog)

mkdir (nowy katalog)

Polecenia związane z plikami

cat (edytowanie tekstu)

rm (usuwamy plik(i))

Polecenia związane z kopiowaniem i przenoszeniem, plików i katalogów

mv (przenosimy plik lub zmieniamy jego nazwę)

cp (kopiujemy plik)

mvdir (przenosimy katalog lub zmieniamy jego nazwę)

Polecenia związane z procesami

ps (pokazuje nam jakie procesy są aktualnie wykonywane)

kill ("zabijamy" procesy)

Polecenia związane z pomocą

help (wyświetla nam wszystkie polecenia w Linuxie)

man (pokazuje nam pomoc do programu)

Polecenia związane z kompresją i archiwilizacją

gzip(kompresuje nam archiwum *.gz)

tar (archiwizuje nam archiwum *.tar)

I. Polecenia związane z użytkownikami, grupami, loginami i zamykaniem systemu:

shutdown

|-Przeznaczenie: zamykanie systemu

|-Parametry: shutdown [minuty] [informacja dla zalogowanych użytkowników]

| shutdown - natychmiastowe zamknięcie systemu

| shutdown now - j/w

| shutdown 0 (zero) - j/w

| shutdown 2 - system zamknie się za 2minuty

| shutdown 2 2minuty do wył. systemu - system zamknie się za 2minuty pokazując komunikat

|-Opis: to polecenie służy do zamykania systemu, jest możliwość ustawienia tej komendy, żeby

| zamyknęła Linuxa za np. 2 min. powiadamiając zalogowanych użytkowników

|-Patrz także: ---

|_________________________________________________________________

adduser

|-Przeznaczenie: dodawanie nowego użytkownika

|-Parametry:adduser [nazwa użytkownika]

| adduser jan - dodaje użytkownika do komputera o nazwie(imieniu) jan

|-Opis: jeśli jesteś zalogowany jako root masz prawo dostępu do tej komendy, jeśli nie jesteś musisz

| się najpierw przelogować na root'a

|-Patrz także: [passwd] [newgrp]

|_________________________________________________________________

newgrp

|-Przeznaczenie: dodawanie nowej grupylub przełączanie na inną

|-Parametry:newgrp [nazwa grupy]

| newgrp programmers - dodaje nową grupę o nazwie programmers

|-Opis: jeśli jesteś zalogowany jako root masz prawo dostępu do tworzenia grupy, jeśli nie masz

| prawo do zmieniania się międz nimi

|-Patrz także: [adduser]

|_________________________________________________________________

passwd

|-Przeznaczenie: zmiana hasła

|-Parametry: passwd [użytkownik]

| adduser - zmienia hasło loginu na którym jesteś zalogowany

| adduser thomson - zmienia hasło użytkownika thomson, jeśli jesteś zalogowany jako root i nie

| musisz znać poprzedniego hasła zwykłego użytkownika

|-Opis: jeśli jesteś zalogowany jako root masz prawo dostępu do tej komendy, jeśli nie jesteś musisz

| się najpierw przelogować na root'a

|-Patrz także: [adduser]

|_________________________________________________________________

logout

|-Przeznaczenie: służy do wylogowania się

|-Parametry: brak

|-Opis: po wpisaniu polecenia widzimy napis do zalogowowania się

|-Patrz także: [adduser]

|_________________________________________________________________

who

|-Przeznaczenie: sprawdzamy kto jest aktualnie zalogowany

|-Parametry: who [parametry]

| who - pokazuje np: root tty01 Dec 13 12:42

| who am i - pokazuje nam informacje o naszym loginie

|-Opis: możesz za pomocą tego polecenia sprawdzić kto jest zalogowany lub "kim" jesteś w systemie

|-Patrz także: [users] [w] [whoami]

|_________________________________________________________________

users

|-Przeznaczenie: pokazuje kto jest zalogowany

|-Parametry: brak

|-Opis: ta komenda jedynie pokazauje po przecinku nazwy użytkowników zalogowanych w systemie

|-Patrz także: [who] [w] [whoami]

|_________________________________________________________________

w

|-Przeznaczenie: pokazuje kto jest zalogowany

|-Parametry: brak

|-Opis: po wpisaniu widzisz napisy :

| 8:43pm up 13 min, 3 users, load average: 0.07, 0.20, 0.20

| USER TTY FROM LOGIN@ IDLE JCPU PCPU WHAT

| ^^^a co poszczególne rzeczy oznaczają^^^

| 8:43pm - bieżaca godzina (20:43)

| up 13 min - jak długo pracuje nasz system (13min)

| 3 users - ilu użytkowników pracuje w systemie

| load average - obciążenie systemu przez programy

| USER - identyfikator użytkownika

| TTY - nazwa terminalu

| FROM - informacja dodatkowa

| LOGIN@ - godzina zalogowania

| IDLE - ile czasu upłynęło od ostatniego naciśnięcia klawisza

| JCPU - czas zużyty przez wszystkie programy na danym terminalu

| PCPU - oraz przez wszystkie programy w danym momencie

| WHAT - nazwa aktywnego procesu

|-Patrz także: [who] [whoami] [whoami] [users]

|_________________________________________________________________

whoami

|-Przeznaczenie: sprawdzamy nazwą loginu na którym się zalogowaliśmy

|-Parametry: brak

|-Opis: jeśli jesteś zalogowany jako root to wyśwetla napis w następnej linijce "root"

|-Patrz także: [who] [w] [users]

|_________________________________________________________________

mesg

|-Przeznaczenie: zezwolenie lub nie na przyjmowania komunikatów

|-Parametry: adduser [Yn]

| mesg y - możesz otrzymywać wiadomości

| mesg n - nie możesz otrzymywać wiadomości

|-Opis: jest to możliwość ustawienia czy do ciebie mają przychodzić komunikaty

|-Patrz także: [write] [wall] [rwall] [ruser]

|_________________________________________________________________

write

|-Przeznaczenie: wysyłanie komunikatów

|-Parametry: write [użyykownik] [wiadomość]

| write pasternak wiadro - wysłanie wiadomości do użytkownika pasternak, u pasternaka pojawi się tekst:

| Message from silverstar!root on tty1 at 23:33 wiadro

| po polsku i ludzku: "Wiadomość od root wysłana o godz. 23:33" i teraz wiadomosc "wiadro"

|-Opis: polecenie daje możliwość wysłania komunikaty do wybranej osoby

|-Patrz także: [mesg] [wall] [rwall] [ruser]

|_________________________________________________________________

wall

|-Przeznaczenie: wysyłanie komunikatów

|-Parametry: wall [plik tekstowy]

| wall mes.txt - wysłanie do wszystkich użytkowników wiadomści z pliku mes.txt

|-Opis: polecenie daje możliwość wysłania wiadomości do wszystkch osób

|-Patrz także: [mesg] [write] [rwall] [ruser]

|_________________________________________________________________

rwall

|-Przeznaczenie: wysyłanie komunikatów

|-Parametry: wall [plik tekstowy]

| wall mes.txt - wysłanie do wszystkich sieci wiadomści z pliku mes.txt

|-Opis: polecenie daje możliwość wysłania wiadomości do wszystkch sieci

|-Patrz także: [mesg] [write] [wall] [ruser]

|_________________________________________________________________

ruser

|-Przeznaczenie: wysyłanie komunikatów

|-Parametry: wall [plik tekstowy]

| wall mes.txt - wysłanie do wszystkich pracujących w systemie użytkowników wiadomści z pliku mes.txt

|-Opis: polecenie daje możliwość wysłania wiadomości do wszystkch sieci

|-Patrz także: [mesg] [write] [wall] [ruser]

|_________________________________________________________________

talk

|-Przeznaczenie: interaktywna rozmowa

|-Parametry: talk [login][@sieć]

| talk parker - wtedy pokaże się wiadomość

| No connect yet - brak polaczenia

| Waiting for your party to respond - czekanie na odp.

| Your party is not logged on - brak partnera w sieci

| Ringing your party again - ponowne wezwanie

| Connection established - nawiazano polaczenie

| U odbiorcy pojawi napis

| Message from Talk_Daemon@kom.net at 23:33

| talk: connection requested by root

| talk: respond with: talk root

| Czyli jesli adresat po odczytaniu tego napisze

| talk root, to polaczenie zostanie nawiazane

|-Opis: mozemy nawiazac interaktywny kontakt nie tylko z

| osoba z naszego komputera, ale tez innego z sieci

|-Patrz także: [mesg] [write] [wall] [rwall] [ruser]

|_________________________________________________________________

finger

|-Przeznaczenie: informacja o użytkownikach

|-Parametry: finger [user]

| finger - pokarze się nam okienko w rodzaju:

| LOGIN NAME TTY IDLE WHEN WHERE

| root root ttyp1 1.01s Jan 20:33 Unknow

| finger root - pokarze się nam okienko w rodzaju:

| Login name: root In real life: root

| Directory: /root Shell: /bin/bash

| On since Jan 27 20:33:11 on ttyp1 at Unknow

| No unread mail

| No Plan.

| ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^

| Jak widac dowiadujemy się, jakie są prawdziwe personalia użytkownika

| (In real life), nazwy jego kartoteki prywatnej (Directory),

| rodzaj shell'a (Shell), kiedy się zalogowal (On since), lub kiedy ostatnio

| byl w sieci (Last login), czy dostal/czytal ostatnią paczkę poczty

|-Opis: Są to szczegółowe informacje o użytkownikach

|-Patrz także: [who]

|_________________________________________________________________

su

|-Przeznaczenie: szybka zmiana loginu

|-Parametry: su [user]

| su root - zmieniamy się w użytkownika root po podaniu jego hasła

|-Opis: jesli jestesmy jako root nie trzeba podawać hasła

|-Patrz także: [logout]

|_________________________________________________________________

chmod

|-Przeznaczenie: zmieniamy parametry pliku

|-Parametry: chmod [u(user)|g(grupa)|o(właściciel)|a(wszyscy)][+|-][r(czytanie)|w(pisanie)|x(uruchamianie)][nazwa pliku]

| chmod ugo-rw file - odbieramy prawa dostępu do czytania i modyfikowania pliku właścicielowi,grupie oraz użytkownikom

| chmod a-rw - j/w

| chmod a+r - wszyscy mają prawo do czytania pliku

| chmod a+rwx - wszyscy mają prawo do czytania,zapisywania i uruchamiania pliku

|-Parametry: chmod [liczba od 000 do 777][nazwa pliku]

| pierwsza liczba to użytkownik, druga liczba to grupa a trzecia pozoztali

| 0 lub --- brak praw dostępu

| 1 lub --x wykonywanie

| 2 lub -w- czytanie

| 3 lub -wx zapis

| 4 lub r-- zapis i wykonywanie

| 5 lub r-x odczyt

| 6 lub rw- odczyt i zapis

| 7 lub rwx odczyt, zapis i wykonywanie

| chmod 777 file - dajemy pełny dostęp właścicielowi,grupie oraz użytkownikom

| chmod 000 file - zabieramy pełny dostęp właścicielowi,grupie oraz użytkownikom

| chmod a+r - wszyscy mają prawo do czytania pliku

| chmod a+rwx - wszyscy mają prawo do czytania,zapisywania i uruchamiania pliku

|-Opis: są to prawodostępu dające lub nie prawa do zapisu, czytania i wykonywania

| jakie są prawa można zobaczyć wpisując ls -l na początku jest -rwxr--r-- pierwszy znak oznacza

| plik, katalog..., jeśli zwykły plik to jest minus-, 9 następnych to prawa dostępu 3 pierwsze dla

| włąściciela 3 następe dla grupy a 3 ostatnie dla wszystkich

|-Patrz także: [write] [wall] [rwall] [ruser]

|_________________________________________________________________

chown

|-Przeznaczenie: zmieniamy parametry pliku

|-Parametry: chmod [user] [plik]

| chown rex doc6 - rex jest właścicielom pliku doc6

| chown rex doc* - rex jest właścicielom wszystkich plików w katalogu zaczynających się na doc np. doc5, doc98

| chown rex ??? - rex jest właścicielom wszystkich plików mających 3 litery np. doc, abc

|-Opis: jest to możliwość ustawienia właściciela pliku lub plików

|-Patrz także: [chmod] [chgrp] [newgrp]

|_________________________________________________________________

chgrp

|-Przeznaczenie: ustawiamy która grupa jest właścicielem pliku pliku

|-Parametry: chgrp [grupa] [plik]

| chgrp gracze spis - gracze są właścicielami pliku spis

| chgrp gracze * - gracze są właścicielami wszystkich plików

|-Opis: jest to możliwość ustawienia czy d ciebie mają przychodzić komunikaty

|-Patrz także: [write] [wall] [rwall] [ruser]

|_________________________________________________________________

II. Polecenia związane z plikami i katalogami:

|-Polecenia związane z katalogami:

|--ls

|--|-Przeznaczenie: sprawdzanie zawartości katalogu

|--|-Parametry: ls [parametr] [katalog]

|--| ls - zostaną wyświetlone pliki i katalogi jeden po drugim

|--| ls -a - zostaną wyświetlone wszystkie pliki (ukryte) i katalogi

|--| ls -l - zostaną wyświetlone pliki i katalogi w postaci listy

|--|-ls -t - zostaną wyświetlone pliki i katalogi według daty, najpierw wyświetlane są pliki nowsze

|--| ls -r - zostaną wyświetlone pliki i katalogi według daty, najpierw wyświetlane są pliki starsze

• Pobierz folder
• Zachomikuj folder