|
,,,STARGARD SZCZECIŃSKI,,,,,,Stargard – miasto będące gminą o statusie miasta w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, na Równinie Pyrzycko-Stargardzkiej, nad Iną. ,,,Wikipedia,,,
,,,Historia miasta ,,,,,,Na zewnętrznym fryzie, wykonanej przez Lubiniusa, mapy Pomorza (arcydzieła XVII-wiecznej kartografii) znajduje się 49 winiet najważniejszych miast. W koronie tej mapy po lewej stronie znajduje się Gryfia (Greifswald) i Strzałów (Stralsund), po prawej Szczecin i Stargard. Świadczy to o znaczeniu Stargardu w dziejach Pomorza.
Już w IX wieku w Stargardzie-Osetnie istniał jeden z ośrodków plemiennej władzy lokalnej, jakie licznie powstawały na Pomorzu. Po pewnym czasie na wyspie, którą tworzyły ramiona Iny powstaje nowy gród. Pierwsze wzmianki zawierające jego nazwę pochodzą z początków XII wieku, z czasów chrystianizacji Pomorza. Przyśpieszenie rozwoju miasta następuje w wyniku osadzenia tu zakonów joannitów (1186) i augustianów (1199). W 1243 roku Barnim I nadaje Stargardowi prawo magdeburskie (w 1292 roku zamienione na prawo lubeckie).
Stargard, miasto o wielowiekowej tradycji, nazywane było w dawnych wiekach miastem wież i kościołów. Ich wysokość charakteryzowała nasz gród, o którym mówiono: "Stargard - najwyższy".,,, ,,,Topograficzne usytuowanie średniowiecznego Stargardu, który rozłożył się nad dwoma ramionami rzeki Iny, w powiązaniu z późnogotycką architekturą i różnicami wysokości terenu wynoszącymi ponad dwadzieścia metrów między najniższym i najwyższym punktem, zdominowały wizerunek miasta, które nazywano: "Norymbergą Północy". Stargardzian, których najlepiej rozpoznawano po tężyźnie, zwano "pięciowiązaczami, bo taką siłę mają, że i pięciu takich jak oni powiązać potrafią". Jednak mieszczanie nie byli tylko dobrymi żołnierzami, ale również bogatymi kupcami i zręcznymi rzemieślnikami.
Stargard, jako członek Związku Hanzeatyckiego, prowadził szczególnie ożywiony handel. Głównym towarem eksportowanym przez stargardzian było zboże, pochodzące z okolic Pyrzyc. Stargard całkowicie zmonopolizował ten rynek, przez co popadł w konflikt ze Szczecinem. Znaczącą rolę, jeśli nie pierwszoplanową, odgrywała w tym czasie gildia żeglarzy, którzy spławiali Iną towary do stargardzkiego portu w Inoujściu, a następnie przeładowywali je na większe statki, którymi pływali po Bałtyku i Morzu Północnym. Żeglarze stargardzcy brali udział m. in. w wojnie przeciwko królowi duńskiemu Waldemarowi III. Stargard posiada do dziś jeden z najcenniejszych kompleksów architektury obronnej, na który składają się nie tylko bramy, baszty, czatownie i mury obronne, ale również system obwałowań z dawnymi fosami i arsenał. Umocnienia te niejednokrotnie ratowały miasto przez zakusami sąsiadów, a obwałowania służyły nie tylko do obrony, ale również jako miejsce do wytopu dzwonów. Kiedy w końcu XVIII wieku mury obronne nie spełniały już należytych funkcji militarnych, dowództwo garnizonu stargardzkiego podjęło decyzję, aby fosy i obwałowania przekształcić w planty. Teren ten jest do dziś ulubionym miejscem spacerów i zabaw stargardzian, a także ciekawych wystaw plenerowych. Najcenniejszym obiektem zespołu architektury obronnej jest bez wątpienia Brama Młyńska, zwana też Portową, która od zarania swych dziejów znalazła miejsce w historycznym herbie miasta. Jest to jedyna brama wodna w Polsce, której wieże usytuowano na dwóch przeciwległych brzegach ramienia Iny. ,,, ,,,Historia Stargardu,,,,,,Powstanie Stargardu położonego w centralnej części historycznego Pomorza Zachodniego wiąże się z budowaniem struktur państwowych Pomorza w IX i X w. Właśnie w tym okresie powstała na terenie obecnego miasta osada położona w rejonie ulicy Bolesława Chrobrego i baszty Białogłówki, jednak prawdziwy rozwój grodu przypadał na przełom XI i XII w. Właśnie z tego okresu pochodzą pisemne wzmianki o Stargardzie. Pierwsza pochodzi z 1124 r., kiedy to w opisie misji chrystianizacyjnej biskupa Ottona z Bambergu kronikarz Ebbo wspomina pobyt w grodzie o nazwie castro Zitarigroda. Kolejny zapis nazwy pochodzi z 1140 roku, w którym castro Stargrod wymieniony jest w bulli papieża Innocentego II, jako gród mający od tej pory należeć do nowo powstałego biskupstwa w Wolinie.
W 1186 r. książę pomorski Bogusław I osadził w Stargardzie zakon joannitów, który wzniósł tu zabudowania klasztorne i kaplicę przebudowaną później na kościół świętego Jana, a w 1199 r. książę Kazimierz II osadził tu zakon augustianów nadając im ziemię. Od 1230 r. zaczęły powstawać pierwsze obwarowania ziemno-drewniane grodu i podgrodzia. Dziesięć lat później książę Barnim I nadał ziemię stargardzką biskupowi kamieńskiemu.
W 1243 r. książę Barnim I nadał Stargardowi magdeburskie prawa miejskie, a także 150 łanów ziemi, prawo połowu ryb na Morzu Bałtyckim, żeglugi na rzece Inie oraz prawo wyrębu drzew w lasach książęcych. Wkrótce rozpoczęto budowę ratusza, którą ukończono ok. 1290 r. W 1248 r. ziemia stargardzka powraca w lenno pod władanie książęce. W 1292 r. na skutek pomyślnego rozwoju miasta nadano mu prawa lubeckie, które przyczyniły się do dalszego rozwoju i stopniowego bogacenia się miasta. W tym też roku rozpoczęto budowę kościoła mariackiego. W trzy lata później zlikwidowano postarzałe obwarowania ziemno-drewniane i rozpoczęto budowę murów kamienno-ceglanych, których spore odcinki pozostały do naszych czasów. Zniesiono także gród kasztelański.
Od XIV w. rozpoczął się rozkwit miasta, które stało się jednym z najbogatszych na całym Pomorzu. W 1367 r. Stargard przystąpił do Hanzy. W 1380 r. rozpoczęła się rozbudowa i przebudowa kościoła mariackiego, gdyż bogaci mieszkańcy uznali, że miasto powinno mieć bardziej reprezentacyjny budynek kościoła, odpowiadający zamożności miasta. Przebudowę powierzono architektowi Henrykowi Brunsbergowi, który jest jedynym architektem gotyckim, jaki jest znany z nazwiska w Polsce. Podwyższył on nawę główną, przeistaczając świątynię z typu halowego na bazylikowy oraz nadał jej wiele zdobień architektonicznych, dzięki czemu stargardzka kolegiata do dziś uchodzi za najpiękniejszy zabytek gotycki w Polsce i była zaliczana do zabytków tzw. klasy 0. ,,, |
|
|
|
|
|
|
|
|