Zamek_Chojnik

Historia

W drugiej połowie XIII wieku książę legnicki Bolesław Rogatka wzniósł na szczycie góry Chojnik dwór myśliwski. Rozbudował go zamieniając w zamek jego syn Bolko I Surowy książę jaworski na rubieżach którego znajdowały sie Karkonosze.

Bolko II Mały, ostatni niezależny książę piastowski na Śląsku (po kądzieli wnuk Władysława Łokietka), wybudował tu w latach 50. XIV wieku kamienną warownię. W 1364 roku, zbierając pieniądze na zakup praw do zarządzania Łużycami Dolnymi, książę oddał zamek pod zastaw Thimo von Colitzowi. Ten jeszcze w tym samym roku, za kwotę 2 500 kop groszy praskich odsprzedał swoje prawa królowi Czech Karolowi Luksemburskiemu. Jednakże Bolko, po niedługim czasie, wykupił posiadłość od tego władcy. Po śmierci księcia jego żona, Agnieszka Habsburska, podarowała zamek Chojnik rycerzowi Gotsch Schaffowi, późniejszemu założycielowi jednego z najpotężniejszych rodów szlacheckich na Śląsku – Schaffgotschów.

Już około roku 1393 szlachcic ten rozpoczął budowę kaplicy zamkowej z czerwonego piaskowca, w formie wykuszu nad bramą wjazdową. Budowa zakończyła się najprawdopodobniej w 1405 roku i niedługo potem rozpoczęto dalszą rozbudowę twierdzy. Na początku XV wieku skutecznie odpierano w niej ataki husytów najeżdżających Śląsk, ale w późniejszym okresie wojen husyckich właściciele okryli się złą sławą raubritterów, łupiąc okoliczną ludność oraz kupców podążających traktem do Czech.

W pierwszej połowie XVI wieku Ulryk Schaffgotsch dokonał kolejnej rozbudowy zamku, związanej z rozwijającą się techniką fortyfikacji.

Zamek jest niezwykle malowniczo położony na szczycie wznoszącej się 627 m n.p.m. góry o tej samej nazwie, której strome zbocza tworzą urwiska opadające w dół pionowymi ścianami, o wysokości do 150 m. Położenie to sprawiło że zamek ten nie został nigdy zdobyty.
Kamienny zamek wybudował tu w latach 1353-64 książę świdnicko-jaworski Bolko II Mały. Na ówczesny zamek, zbudowany na planie prostokąta, składała się okrągła wieża obronna, zamykająca od południowego-wschodu dziedziniec, domu mieszkalnego i bramy. Książę potrzebując pieniędzy na zakup Dolnych Łużyc oddał zamek w 1364 roku w zastaw Thimo von Colitzowi. Ten 23 kwietnia tego samego roku odsprzedaje nabyte prawa do zamku królowi czeskiemu Karolowi IV za 2500 kop praskich groszy. Książę jednak wykupił zamek od czeskiego władcy. Po śmierci księcia, jego żona księżna Agnieszka oddała w roku 1377 zamek Gotshe Schoffowi, protoplaście rodu Schaffgotsch; do tej rodziny zamek należał do 1945 roku. Nowy właściciel w roku 1393 rozpoczął trwającą dziesięć lat budowę kaplicy, która była wykonana w formie wykusza nad bramą. Na początku XV wieku nastąpiła rozbudowa zamku. Dobudowano wówczas dziedziniec północny, na którego centralnym miejscu postawiono ( ok. 1410 roku) zachowany do dziś pręgierz. Kolejne rozbudowy zamku nastąpiły w pierwszej połowie XVI wieku w związku z wprowadzeniem nowych technik prowadzenia walki. Zamek opasano wówczas murami obwodowymi, a w 1560 roku powstała wydłużona północna basteja. Również wówczas rozbudowano część mieszkalną i gospodarczą oraz wybudowano wieżę bramną.
W 1634 roku, podczas wojny trzydziestoletniej, aresztowano Hansa Urlicha von Schaffgotsha w związku z oskarżeniem go o zamiar obalenia cesarza Ferdynanda II. Rok później skazano go na karę śmierci, a wyrok wykonano latem 1635 roku. W związku z tym wszystkie dobra rodziny, a wraz z nimi zamek Chojnik zostały skonfiskowane. Na zamku osadzono cesarskich żołnierzy pod wodzą generała Rudolfa hr. Colloredo. W 1645 roku zamek był bezskutecznie atakowany przez wojska szwedzkie. Ostatnia rozbudowa warowni miała miejsce w 1648 roku, kiedy to po północno-zachodniej stronie zamku powstał wieloboczny bastion. Zamek powrócił do rodziny von Schaffgotsch w 1648 roku, kiedy to cesarz okazał swą łaskę i zwrócił rodzinie część jego majątków.
Po uderzeniu pioruna na zamku wybucha pożar, który strawił cały zamek. Po tym wydarzeniu, które miało miejsce 31 sierpnia 1675 roku, budowli już nigdy nie odbudowano. Jednak malownicze ruiny zamku już od końca XVIII wieku przyciągają turystów. Dla ich wygody w 1822 roku powstała na zamku gospoda, oraz punkt wynajmu przewodników i tragarzy lektyk. Od 1860 roku działa tu schronisko turystyczne, urządzone w przebudowanej w stylu neogotyckim północnej bastei.



Kolejna burzliwa historia związana jest z Hansem Ulrykiem von Schaffgotschem, zięciem piastowskiego księcia legnicko-brzeskiego Joachima Fryderyka. Podczas wojny trzydziestoletniej był on stronnikiem cesarza Ferdynanda II i służył w jego armii pod dowództwem Albrechta Wallensteina. Kiedy cesarz stracił zaufanie do swojego generała, w 1634 Hans Ulryk jako jego podwładny został aresztowany i rok później, po oskarżeniu o zdradę, ścięty. Wszystkie dobra rodzinne Schaffgotschów skonfiskowano, a do końca wojny zamek obsadzały odziały cesarskie pod dowództwem generała Rudolfa Collerado, broniące twierdzę przed atakami Szwedów. Po zakończeniu działań wojennych, w roku 1649 syn Hansa Ulryka, Krzysztof Leopold, został mianowany przez cesarza Ferdynanda III Habsburga radcą śląskiego urzędu zwierzchniego i rok później odzyskał swoją posiadłość na górze Chojnik. W 1662 Krzysztof Leopold uzyskał tytuł węgierskiego barona.

Najtragiczniejszym wydarzeniem w historii zamku okazała się niszczycielska działalność natury. Podczas burzy, która nawiedziła okolice Chojnika 31 sierpnia 1675, zamek trafiło potężne uderzenie pioruna i w twierdzy wybuchł olbrzymi pożar. Ogień doszczętnie strawił całe zabudowania, pozostawiając jedynie zgliszcza. Nie podjęto się już odbudowy i ruiny zamku opustoszały.

Dla wygody turystów, którzy często odwiedzali pozostałości warowni, w 1822 urządzono tam gospodę oraz bazę przewodników górskich. Natomiast w roku 1860, w przebudowanej północnej bastei, otworzono schronisko turystyczne "Na Zamku Chojnik", które funkcjonuje do dziś. Dopiero w 1964 zamek został gruntownie wyremontowany.

Na początku lat 90. XX wieku twierdza ta stała się siedzibą Bractwa Rycerskiego Zamku Chojnik.

• Pobierz folder
• Zachomikuj folder