- BELETRYSTYKA

William Butler Yeats

Opowiadania irlandzkiego mistrza to piękna rzecz. Wszystkie te historie czerpią z celtyckiego dziedzictwa oraz studiów Yeatsa nad irlandzkim folklorem i osnute są wokół tematyki egzystencjalnej i filozoficznej, formalnie zaś prawie zawsze ubrane są w szaty przypowieści lub baśni. Niesie je wszystkie wysoko bezbłędny styl, pełen - tak jak w poezji Yeatsa - melodii i śpiewności. Ładnie postarzała się ta proza, co pokazuje też wydatnie, że leżący u jej zarania program (poszukiwanie narodowej tożsamości) w rękach wielkiego artysty nie jest żadnym ograniczeniem.

Tytuł oryginału: *Mythologies*

Manuel Vicent

Latem morze wyrzuca na brzeg pełen wczasowiczów topielca w smokingu, jakby porwanego prosto z ceremonii ślubnej. Miejscowi nie chcą wierzyć własnym oczom, rozpoznając w topielcu nauczyciela łaciny i greki, który zniknął z ich miasteczka dziesięć lat temu. Kilka godzin później morze wyrzuca na brzeg ciało byłej żony nauczyciela, przez dziesięć lat uchodzącej za wdowę po nim. Tak Manuel Vicent rozpoczyna opowieść o niezwykłej miłości, w której, być może, głównym bohaterem jest Morze Śródziemne ze swą kulturą, mitologią i historią morze, nad którego brzegami greckie mity, poezja Horacego i współczesna proza życia wciąż się przeplatają, odmieniając niejeden ludzki los.

John Steinbeck

W „Była raz wojna” Steinbeck opisuje nie bitwy, ale ludzi. Reportaże zamówione przez „New York Herald Tribune” poświęca odmalowaniu ludzkiego wymiaru drugowojennego konfliktu, której losy wtedy nie były jeszcze przesądzone. Pisarz jadł i pił razem z żołnierzami, walczył z nimi ramię w ramię. Przebywając na pierwszej linii frontu, widział zarówno heroizm, jak i tchórzostwo.
„Bomby poszły” to wariacja Steinbecka na temat doświadczeń żołnierzy amerykańskich sił powietrznych. Pisarz przez miesiąc podróżował po bazach wojskowych w Stanach Zjednoczonych, wysłuchując opowieści pilotów, nawigatorów, bombardierów i innych przedstawicieli USAF. Powstał poruszający obraz wojny z perspektywy jednostki – koszmaru, w którym śmiech przeplata się z płaczem.
Tytuł oryginału: *Once There Was a War; Bombs Away*

Jerzy Pilch

Pełna komizmu opowieść o kłopotach wynikających z pogoni za uciechami. Paweł Kohoutek, zdolny weterynarz i jeszcze zdolniejszy, choć pogrążony w niepojętym smutku łowca doznań erotycznych, mami kobiety nostalgicznymi opowieściami o zamieszkałej przez protestantów ziemi cieszyńskiej; metoda okazuje się zadziwiająco skuteczna, jednak reputacja, a nawet życie luterskiego donżuana zostają pewnego dnia wystawione na ciężką próbę. Do rodzinnego domu Kohoutka, w którym mieszka z żoną, dzieckiem, rodzicami, dziadkami i całymi tłumami niezliczonych krewniaków i lokatorów, niespodziewanie przybywa jego "aktualna kobieta"...

Simon Sebag Montefiore

Trylogia Moskiewska I

Powieść przedstawiająca dramatyczne losy trzech kobiet z bogatej rodziny pochodzenia żydowskiego na tle burzliwych dziejów Rosji od czasów cara Mikołaja II do lat dziewięćdziesiątych XX wieku. Tytułowa bohaterka, córka bankiera z Petersburga, tuż przed rewolucją angażuje się w podziemny ruch rewolucyjny. Poznaje przywódców bolszewickich, zostaje sekretarką Lenina i żoną wysokiego oficera NKWD. W latach trzydziestych nawiązuje burzliwy romans z pisarzem... Bohaterką ostatniej części powieści, której akcja rozgrywa się w 1994 roku, jest wnuczka Saszeńki, młoda absolwentka historii.

Tytuł oryginału: *Sashenka*

Valeria Luiselli

W życiu i w literaturze wszystko się może zdarzyć…
Przewrotna i misternie skonstruowana opowieść o płynności granic pomiędzy życiem a śmiercią, a także o podróżujących metrem duchach i pewnym zapomnianym poecie…
Młoda kobieta, mieszkająca razem z rodziną w Mexico City, pisze autobiograficzną powieść, która ma być jej ucieczką od nie do końca udanego życia. Opisuje w niej lata młodości, kiedy pracowała w małym wydawnictwie w Nowym Jorku i spędzała długie godziny w bibliotece, szukając literackiej perełki, którą można by wznowić lub przetłumaczyć. Podczas jednej z takich sesji poszukiwania książki idealnej trafiła na poezje Gilberta Owena. Zafascynowana twórczością i postacią zapomnianego już autora postanawia się do niego zbliżyć, przekraczając kolejne granice, również tę między życiem a śmiercią.

Antoine Laurain

Czarująca i kunsztowna opowieść o tym, jak impuls i ciekawość niepostrzeżenie przeradzają się w żarliwe miłosne śledztwo. Laurent, znalazca damskiej torebki podąża tropem zapisków pisanych kobiecą ręką w czerwonym notatniku. Z dnia na dzień autorka notatek coraz bardziej go intryguje, a rozpalona wyobraźnia podsuwa mu nieodparte wizje tajemniczej kobiety, która jakby zapadła się pod ziemię. Znaleźć tą jedyną pośród milionów Paryżanek - temu zadaniu oddaje się Laurent z detektywistyczną skrupulatnością i zapałem kochanka, a miejskie zakamarki odsłaniają przed nim swoje sekrety…

Balli Kaur Jaswal

Przezabawna, podnosząca na duchu powieść o spotkaniu Wschodu z Zachodem.
Nikki, córka indyjskich imigrantów, jest barmanką w Zachodnim Londynie. Do tej pory dystansowała się od tradycyjnej sikhijskiej społeczności i wolała bardziej niezależny (czyli zachodni) styl życia. Kiedy popada w finansowe tarapaty, podejmuje pracę nauczycielki kreatywnego pisania w ośrodku w samym sercu zamkniętej londyńskiej społeczności imigrantów z Pendżabu. Wskutek nieporozumienia sikhijskie wdowy, które zapisały się na kurs, chcą poznać podstawy pisania i czytania po angielsku, a nie zgłębić sztukę pisania krótkich form. Jednak Nikki szybko orientuje się, że jej kursantki to nie tylko skromne wdowy, które spędziły życie w cieniu ojców, braci i mężów. Nikki uczy je, jak wyrazić zamknięte w nich historie, przez co uwalnia nieoczekiwaną i ekscytującą twórczą siłę kobiet.

Nafisa Haji

Zachwycający debiut literacki o trzech pokoleniach muzułmańskiej rodziny podzielonej przez kłamstwa, sekrety i różnice kulturowe. Powieść niezwykle wysoko oceniona przez krytyków i czytelników. Urodzona i wychowana w Ameryce w rodzinie o hindusko-pakistańskich korzeniach Saira Kader od najmłodszych lat buntuje się przeciwko nakazom i zakazom tradycji, narzucanym przez nadopiekuńczych, bardzo konserwatywnych rodziców. Inaczej niż jej siostra Amina, posłuszna córka postępująca zgodnie z muzułmańskim zwyczajem. Przykładem staje się dla niej siostra babki, jedna z pierwszych muzułmanek, które zdobyły wykształcenie – niezależna, niezamężna, łamiąca konwencje nauczycielka. Podczas jednej z wizyt rodzinnych w Pakistanie dowiaduje się prawdy o dziadku, rzekomo zmarłym, w rzeczywistości żyjącym w Londynie z drugą żoną i dziećmi. Kolejne kłamstwa i tajemnice stopniowo wychodzą na jaw.

Jenny Eclair

Jakie to uczucie, oglądać własne życie jak film, klatka po klatce? Szczęśliwe chwile przeplatają się z tymi tragicznymi i bywa, że tych drugich jest znacznie, znacznie więcej. Ludzkie losy są tak pogmatwane, że czasem chyba lepiej nie wiedzieć, co niesie przyszłość...
Edwina Spinner po latach wdowieństwa decyduje się wreszcie na sprzedaż ogromnego domu, w którym spędziła kilkadziesiąt lat. Ten dom kiedyś tętnił życiem, teraz straszy pustką. Agent nieruchomości ocenia go fachowym okiem handlowca, u niej jednak ten spacer po pokojach budzi rozliczne wspomnienia. Co takiego wydarzyło się w tych murach, że z niebanalnej, utalentowanej kobiety, którą kiedyś była, zmieniła się w przytłoczoną własną samotnością staruszkę?

Junot Díaz

Fukú to wyjątkowo uporczywa klątwa. Przekleństwo na twą głowę i wszystkich twych najbliższych!
Chyba że uda ci się znaleźć zafę, która je z ciebie zdejmie.
Oscar jest wyjątkowym dziwakiem. Nastoletni Dominikańczyk, który mieszka w Stanach z siostrą i matką - zbyt cichy, zbyt gruby, zbyt brzydki i cudaczny, żeby istniał naprawdę. Fukú. Maniak literatury SF, gier komputerowych i Gwiezdnych wojen. Jedyny w historii Dominikany prawiczek uzależniony od seksu, który zakochuje się na zabój średnio co dziesięć minut. Fukú. Po kolejnym zawodzie miłosnym i kolejnej próbie samobójczej matka wysyła go do babci na Dominikanę, gdzie Oscar oczywiście od razu się zakochuje. W starszej od siebie prostytutce. Fukú. Wybrance szefa policji. Fukú. I nagle historia wielopokoleniowej rodziny zaczyna się powtarzać...

Tytuł oryginału: *The Brief Wondrous Life of Oscar Wao*

Marliese Arold

Bohaterka ucieka z domu i żyje w gronie rówieśników na ulicy z nowej serii Graffiti: książek, poruszających trudne i ważne tematy z życia nastolatków Rozstanie rodziców, popijanie mamy, ciągłe oskarżenia i kłótnie... Szesnastoletnia Svenja, nie wytrzymuje domowej atmosfery i ucieka. Dołącza do gangu Wilczycy, a obdarzona niewinną anielską urodą i nazwana Angel, zostaje królową żebraków. Światem, w którym teraz żyje, jest tyleż zafascynowana, co przerażona i brak jej poczucia bezpieczeństwa.
Rozstanie rodziców, popijanie mamy, ciągłe oskarżenia i kłótnie... Szesnastoletnia Svenja, nie wytrzymuje domowej atmosfery i ucieka. Dołącza do gangu Wilczycy, a obdarzona niewinną anielską urodą i nazwana Angel, zostaje królową żebraków. światem, w którym teraz żyje, jest tyleż zafascynowana, co przerażona i brak jej poczucia bezpieczeństwa.

Margaret Atwood

Kontrowersyjna malarka Elaine Risley po latach nieobecności przyjeżdża do Toronto, gdzie jest przygotowywana wystawa jej prac. Znajome domy, ulice i pejzaże utrwalone na jej obrazach, wywołują fale wspomnień o dzieciństwie, które nie było jak z obrazka. Wędrówka po kraju z ojcem-naukowcem, zakazany romans z nauczycielem malarstw i życiowym mentorem, ale przede wszystkim dziewczęca przyjaźń, która zamieniła się w okrutną obsesję. Przeszłość osacza Elaine ciasną pętlą strachu. Tak jak kiedyś. Niepokojąca, głęboka i wnikliwa opowieść o krzywdzie i szukaniu tożsamości – córki, kochanki, artystki i kobiety.

Orhan Pamuk

Mała wyspa i wielka polityka. Pandemia i propaganda. Miłość i śmierć. Wiosną 1901 roku oczy całego świata zwracają się na Minger. Spokojna wyspa nazywana „perłą Lewantu”, stała się najniebezpieczniejszym miejscem w Imperium Osmańskim. Zaatakował je niewidzialny, ale śmiertelnie groźny wróg.
Dżuma.
Na tle walki o biologiczne przetrwanie i walki o władzę rozgrywa się też płomienny romans, który nie pozostanie bez wpływu na bieg politycznych wydarzeń. Po latach nikt już nie odróżni, co było prawdą, a co mitem.
Z przymrużeniem oka i wielkim narracyjnym kunsztem Orhan Pamuk wciąga nas w świat wielkiej literatury i całkiem współczesnych konfliktów.

Tytuł oryginału: *Veba Geceleri (ang. Nights of Plague)*

Melchior Wańkowicz

„Ziele na kraterze” zajmuje szczególne miejsce wśród książek Wańkowicza, nie tylko ze względu na zawarty w niej zapis osobistej tragedii pisarza, który stracił w Powstaniu Warszawskim ukochaną córkę Krystynę. Ta książka ma dużo głębsze przesłanie – jest afirmacją życia, rodziny i miłości.
Wańkowicz w „Zielu na kraterze” z wielką atencją i pietyzmem pokazał lata okupacji niemieckiej w Polsce oraz cierpienie matki po stracie córki w Powstaniu Warszawskim (te fragmenty książki należą do jednych z najbardziej przejmujących obrazów ludzkiego bólu). Autor, który był poza krajem w czasie II wojny światowej, potrafił z wielkim literackim kunsztem odtworzyć atmosferę powstańczych dni walczącego miasta. Po ukazaniu się w kraju „Ziela na kraterze” w 1957 roku czytelnicy dziennika „Życie Warszawy” uznali tę książkę za najlepszą publikację poświęconą powstańczej Warszawie.