Apulejusz - Metamorfozy albo złoty osioł.pdf

Metamorfozy Apulejusza (125-po 175 r.) to jedyny w całości zachowany łaciński romans. W zasadniczą część utworu, którą stanowią dzieje przemienionego w osła, lecz wciąż obdarzonego ludzką świadomością i wrażliwością Lucjusza z Koryntu, zręcznie wplecione zostały rozmaite nowele. Najbardziej znaną jest opowieść o AMORZE i PSYCHE. Metamorfozy, łącząc wątki fantastyczno-romantyczny z realistyczno-komicznym, są obfitym źródłem informacji o obyczajowości świata antycznego, a także znakomitą, zaskakującą bogactwem wyobraźni i doskonałością formy artystycznej lekturą.

W roku 158 do miasta Sabrata, leżącego w pobliżu Oei, zjechał świeżo mianowany namiestnik Klaudiusz Maksym, aby jako przewodniczący sądu rozstrzygnąć narosłe w tej prowincji spory. Na wokandzie wśród innych spraw znajdowała się i sprawa Pudentilli przeciwko Graniuszom, w którą w jakiś sposób wmieszany był także Emilian. Pod nieobecność Pudentilli jej rzecznikiem w sądzie był Apulejusz. I wówczas adwokaci Emiliana, wykorzystując rozsiewane wieści, jakoby Apulejusz parał się magią, próbowali tym sposobem podważyć w sądzie jego dobre imię. Podobno Apulejusz miał jedynie pięć dni czasu na zebranie materiałów i przygotowanie obrony, zdołał jednak obmyślić niezwykle zręczny i chytry plan. Wykorzystując znane powszechnie upodobanie Klaudiusza Maksyma do filozofii, przedstawił się jako reprezentant wszystkich filozofów, a więc wszelkie napaści na siebie samego uznał za napaści na filozofię w ogóle i obronę własną wygłosił jako apologię tej najpotężniejszej z nauk. Aby jednak długa i drobiazgowa obrona nie stała się dla słuchaczy nużąca, mówca ubarwia ją i ożywia przeróżnymi sposobami. [...] Zapewne zdoła więc zaciekawić także i współczesnego jej odbiorcę. Czytelnik bowiem nie tylko dowie się o sposobie, w jaki mówca bronił się przed stawianymi mu zarzutami, lecz będzie podziwiał cięty język i dowcip Apulejusza, jego umiejętności przekazania zamierzonych treści w koronkowym niemal układzie mowy. Może też poznać jednocześnie wiele szczegółów z życia i kultury ówczesnego społeczeństwa Afryki Północne