Pliki w folderze Bogowie, demony i inne dziwy

Wodnik (także utopiec, topielec; czes. vodník, ros. wodjanoj, wodylnik) – w wierzeniach słowiańskich demon opiekuńczy śródlądowych zbiorników wodnych i ich władca. Wodniki zamieszkiwały wszelkie jeziora, rzeki, stawy, a często także studnie i przydrożne rowy. Chętnie zamieszkiwały w pobliżu młynów.

Wodnik najczęściej ukazywał się pod postacią starca wysokości nieco ponad pół metra z rybimi, zabarwionymi na zielono oczami, pomarszczoną twarzą i długimi, rozczochranymi włosami oraz błoną pławną między palcami. Ubierał się zazwyczaj na czerwono i w taki sposób, że czasem trudno było go odróżnić od zwykłej, niskiej osoby ludzkiej. Gdziekolwiek stanął, zostawała po nim kałuża wody. Wodnik przybierał także postacie zwierząt wodnych, często pojawiał się na czele ławicy ryb jako największa z nich.

Wodnik topił przeprawiające się przez rzekę zwierzęta, a także wciągał pod wodę nieostrożnych amatorów kąpieli, zwłaszcza kąpiących się nocą. Prowokował ludzi rozwieszając na trzcinach kolorowe wstążki dla dzieci i świecidełka dla kobiet. Swoje ofiary wciągał na dno, choć czasami zadowalał się tylko nastraszeniem kąpiącego się przez podtopienie. Tonący znajdował się całkowicie w rękach wodnika i nie należało go ratować.

Aby zabezpieczyć się przed wciągnięciem na dno przez wodnika, składano mu ofiarę, topiąc zwierzę (np. kozła, konia lub krowę). Na Mazurach popularnym było topienie w jeziorze raz do roku kury.

Wodnik często wygrzewał się na brzegu, bądź przesiadywał na kładkach lub mostach. Należało wtedy omijać go z daleka i nie wchodzić do wody. Czasem wodnik mógł także wyjść na ląd i wejść między ludzi, zwabiony np. tańcem lub śpiewem. Aby temu zapobiec, w bramę osady wstawiano wycięty w kształcie głowy słup.

Wodniki szczególnie upodobały sobie bardzo głębokie zbiorniki wodne, gdzie mieszkały w pałacach z kryształu, lodu lub szkła. Więziły w nich dusze utopionych ludzi.

Z wiarą w wodniki związany był zakaz kąpieli przed Nocą Świętojańską. Wówczas to św. Jan miał "chrzcić" wszystkie wody, przez co wodniki stawały się mniej agresywne.

Południca (przypołudnica, żytnia, rżana baba, baba o żelaznych zębach) – według wierzeń słowiańskich złośliwy i morderczy demon polujący latem na tych, którzy niebacznie w samo południe przebywali w polu.

Południcami stawały się dusze kobiet zmarłych tuż przed lub w trakcie ślubu, bądź wkrótce po weselu. Zadawały napotkanym na polu ludziom zagadki, od odpowiedzi na które zależał los pytanego. Zabijały lub okaleczały swoje ofiary, dusiły śpiących na polu żniwiarzy i porywały dzieci bawiące się na skraju pola.

Południce ukazywały się owinięte w białe płótno, z rozpuszczonymi w nieładzie włosami. Na plecach nosiły worki, w których porywały dzieci. W rękach trzymały zazwyczaj drąg, ożóg lub sierp, którymi potem dręczyły swoje ofiary.

Prawdopodobnie postać południc utożsamiano z często występującymi w okresie letnim małymi wirami powietrznymi, powstającymi w gorące dni, prawdopodobnie wskutek nagłej zmiany ciśnienia; wir powstaje nagle, osiąga wysokość do kilku metrów, porusza się niczym mała trąba powietrzna i znika równie szybko, jak się pojawił. Od starszych ludzi można usłyszeć ostrzeżenie przed wejściem w ów wir, ma to bowiem grozić "przetrąceniem".

Południowosłowiańskim odpowiednikiem południc były wiły.

Centaur- jest stworzeniem jasnowidzącym, wg legend został pojmany przez Salomona, którego bardzo zadziwił swoją mądrością.

WIECEJ INFO

Darzbog- (Darzdbog)- w mitologii słowian jedo z wcieleń boga Roda- stworzyciela wszystkiego. Bóg słońca i swiatła, plemiona Ruskie uważały się za wnuków Darzboga (Księga Welesa, Słowo o pułku Igorowym). Na terenach polskich odpowiednikiem Darzboga był Świętowit.

Jego przydomki (Darzbog, Dadźbog, Dawgbog) odnosiły się do szczęścia, dawcy i boga podkreślając jego pozytywne cechy. Być może popularne w folklorze zwroty Daj Boże…szczęście, zdrowie itd. związane są z modłami lub zaklęciami kierowanymi do tego właśnie boga.

Darzbogowi służą cztery piękne dziewice: Jutrzenka, która otwiera wrota dnia, Zorza, która zamyka wrota pałacu pod koniec dnia, Gwiazda poranna i Gwiazda dzienna, strzegą cudnych koni Darzboga.

Domownik - w demonologii słow. duch opiekuńczy domu.

WIECEJ INFO

Są jedynymi przestawicielami siły nieczystej, które nie boją się świętych obrazów, dlatego mogą spokojnie zamieszkiwać domy osób wierzących.

Jego łatwo można obrazić nazywając "nieczystym duchem". Istnieje podanie, że po wygnaniu przez Boga Lucyfera, on i jego pobratymcy znaleźli schronienie w piekle, ale nie wszyscy tam poszli. Domownik jest tym, który wyznał swoje grzechy i w ramach zadośuczynienie został pomagać ludziom.
Domowniki nie boją się ikon etc. ale też ich nie lubią gdyż one napominają mu, o tym, że nigdy nie dostanie przebaczenia.

Jednak nie wszystkie Domowniki są dobre ich ciemna natura sprawia, że niektórzy są złe i przynoszą szkody mieszkańcom domu uważając, że ludzie nie są godni tego, żeby on im służył.

Ludzie uwazali, że w każdym domu musi mieszkać Domownik, jeżeli dom nowo ybudowany jego zapraszano. Dobry Domownik chroni dom od wrogów, grabieży, pożarów i złych sił.

Są różne sposoby zapraszania Domownika np. Wyjść o północy na ulicę z lewym butek przywiązanym sznurkiem i ciągnąć go za sobą idąc do domu,nie wolno się odwracać póki się nie wejdzie do domu i nie zamknie drzwi. Ciężkość sugeruje o powodzeniu.

Belbog_Belun - bog dobra, powodzenia, blag, wyobrazenie wiosennego nieba.

Morana- bogini zimy i śmierci

Sirin i Alkonost - cudowna ptaszyna, mieszkaniec Irija - slowianskiego raju

Łada- bogini piękna i miłości

Jul- inaczej Yule, Joel lub Yuil, święto przesilenia zimowego obchodzone 21-22 grudnia.

WIECEJ INFO