Pliki w folderze Teatr TV

Polska prapremiera "Ożenku" odbyła się w Łodzi w 1908 roku i od tamtej pory należy do najchętniej grywanych obok "Rewizora" - Gogolowskich sztuk. Do najgłośniejszych inscenizacji należą wystawienia: w Starym Teatrze w 1949 roku w reżyserii Bronisława Dąbrowskiego (grali m.in: Kazimierz Opaliński, Tadeusz Kondrat, Mieczysława Ćwiklińska, Jan Kurnakowicz), w Teatrze Dramatycznym w Warszawie w 1960 roku w reżyserii Gustawa Holoubka (grali m.in.: Jan Świderski, Wiesław Gołas, Aleksander Dzwonkowski) i w Teatrze Powszechnym w Warszawie w 1996 roku w reżyserii Andrzeja Domalika (grali m.in.: Janusz Gajos, Joanna Żółkowska, Franciszek Pieczka, Władysław Kowalski).

Nie na darmo "Ożenek" nazwany został przez autora "zdarzeniem całkiem niewiarygodnym". Historia starań o wydanie się za mąż niemłodej już - 27-letniej kupieckiej córki, Agafii Tichonownej (Maria Peszek), prawie wcale nie opowiada o miłości. Dzięki staraniom operatywnej swatki Fiekły Iwanownej (Anna Seniuk) do domu Agafii przybywa wielu zalotników, a wśród nich postaci tak niebanalne, jak Podkolesin, urzędnik i radca dworu (Zbigniew Zamachowski), Jajecznica, egzekutor (Krzysztof Globisz), Żewakin, emerytowany oficer marynarki (Jerzy Trela), Anuczkin, emerytowany oficer piechoty (Jan Peszek)... Każdy ze starających się o rękę panny, chce zrobić po prostu dobry interes. Dopiero operatywność Koczkariewa (Jerzy Stuhr), przyjaciela Podkolesina, przechyla szalę powodzenia na jego stronę. Cóż z tego, skoro Podkolesin ciągle ma wątpliwości...

Gogol zaczął pisać "Ożenek" w 1833 roku, ale jego ostateczna wersja została ukończona w 1841 roku. Pierwotnie miała być to sztuka rozgrywająca się w środowisku ziemiańskim i nosiła tytuł "Konkurenci do ręki". W grudniu 1842 roku w teatrze petersburskim odbyła się prapremiera. Komedia miała fatalne oceny, a car Mikołaj po kilku scenach opuścił teatr. Gogolowi zarzucono złamanie klasyczności budowy dzieła dramatycznego i nieprawdopodobieństwo postaci. Ówczesna widownia przyzwyczajona była do komedii kończących się happy endem, nie potrafiła docenić walorów drapieżnej satyry obyczajowej.

Znakomita inscenizacja komedii, z legendarną rolą Bogumiła Kobieli.

Jerzy Gruza (reżyser) nie ukrywał, że zdecydował się na realizację „Mieszczanina szlachcicem” przede wszystkim ze względu na Bogumiła Kobielę. Pan Jourdain był ostatnią rolą tragicznie zmarłego w 1969 r. aktora. We wspomnieniu pośmiertnym reżyser zauważył: „Uczył nas bawić. Rozbijał konwencje rozrywki telewizyjnej. Drażnił kołtuna brakiem konwencji. Był szokiem dla wielu w sposobie bycia na scenie, zachowywania się czy grania, proponowania siebie. Był oczarowaniem dla milionów”.

W pamięci widzów pozostały też niezwykłe lekcje, jakie zacny mieszczanin opętany pragnieniem zostania szlachcicem pobiera u nauczycieli muzyki, tańca, fechtunku i filozofii. Dla wszystkich jest jasne, że ich uczeń „nietęgo rozumie się na rzeczy”, ale za to tęgo płaci i bez skrupułów z tego korzystają. „Ciemny mieszczuch” jest dla nich więcej wart od światłego magnata, toteż szydząc za plecami z prostaka bez wykształcenia i ogłady, bezwstydnie wyciągają z jego sakiewki ile się da, komplementując poczciwca i zachęcając do naśladowania we wszystkim osób dystyngowanych i szlachetnie urodzonych.

Obsada: Bogumił Kobiela (Pan Jourdain), Barbara Krafftówna (Pani Jourdain), Jolanta Wołłejko-Czengery (Lucylla), Andrzej Zaorski (Kleont), Magdalena Zawadzka (Michasia), Edward Dziewoński (Covielle), Iga Cembrzyńska (Dorymena), Janusz Zakrzeński (Dorant), Andrzej Bogucki (Nauczyciel muzyki), Kazimierz Rudzki (Nauczyciel filozofii), Wiesław Gołas (Nauczyciel fechtunku), Bronisław Pawlik (Nauczyciel tańca), Bogdan Niewinowski (Krawiec), Eugeniusz Robaczewski (Czeladnik krawiecki) oraz Danuta Dudek, Ewa Jankowska, Elżbieta Jakubczak, Helena Strzelbicka, Jeremi Kunicki, Ryszard Majka, Grzegorz Strzelczyk, Szymon Zapała (balet)

Czas: 73 min
Autor: Molier
Przekład: Tadeusz Boy-Żeleński
Reżyseria: Jerzy Gruza
Scenografia: Otto Axer
Muzyka: Andrzej Kurylewicz (pieśni)
Opracowanie muzyczne: Stefan Zawarski
Światło: Anna Rusin
Choreografia: Ryszard Wiśniewski
Dźwięk: Sławomir Makowski i Raoul Porges

PREMIERA 26 grudnia 1969